Του Γιώργου Αλεξάκη

Στο ύψος των 11 δις. αναμένεται να φτάσει το πακέτο μέτρων φέτος σύμφωνα με τη νέα έκθεση των θεσμών που δημοσιοποιήθηκε σήμερα. Επίσης οι θεσμοί καταγράφουν το ρόλο κλειδί του τουρισμού ενώ βαθμολογούν θετικά την πορεία των μεταρρυθμίσεων. Βέβαια δεν λείπουν και οι αστερίσκοι ενώ καταγράφεται και μια σχετική μεταρρυθμιστική κόπωση.

«Η πολιτική απάντηση της Ελλάδας ήταν ταχεία από την αρχή της επιδημίας του κορωνοϊού και με τα προαναφερθέντα μέτρα το συνολικό της μέγεθος αναμένεται να φθάσει περίπου το 9,4% του ΑΕΠ το 2020 και το 6,5% του ΑΕΠ το 2021. Συνολικά, σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής 2020, το μέγεθος των μέτρων στήριξης (ως ποσοστό του ΑΕΠ) που υιοθέτησε η ελληνική κυβέρνηση για την ανακούφιση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της επιδημίας του κορωνοϊού είναι ελαφρώς υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Αυτό αναφέρει η 9η Έκθεση μεταμνημονιακής αξιολόγησης που παραπέμπει σε ένα πακέτο μέτρων που φτάνει τα 11 δισ. φέτος.

Η έκθεση εστιάζει στα δημόσια οικονομικά και προσδιορίζει ως παράγοντα κλειδί τον τουρισμό  λέγοντας ότι «η οικονομία επεκτάθηκε κατά 2,3% σε τριμηνιαία βάση το τρίτο τρίμηνο του 2020 μετά από πτώση -14,1% την προηγούμενη περίοδο. Η ανάκαμψη κατά το τρίτο τρίμηνο ήταν ουσιαστικά λιγότερο δυναμική από την σημαντική ανάκαμψη στη ζώνη του ευρώ, κυρίως λόγω της απότομης πτώσης της προστιθέμενης αξίας στον τομέα του τουρισμού. Η ανάπτυξη οφείλεται στην ιδιωτική κατανάλωση, με τις εξαγωγές αγαθών να δείχνουν κάποια ανθεκτικότητα».

«Ο προϋπολογισμός του 2021, που ψηφίστηκε στις αρχές Δεκεμβρίου 2020, αναμένει ότι το έλλειμμα που παρακολουθείται υπό ενισχυμένη εποπτεία θα φτάσει το 3,9% του ΑΕΠ το 2021, αντί πρόβλεψης για έλλειμμα 3,4% του ΑΕΠ στις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2020» σημειώνουν οι συντάκτες της έκθεσης που προσθέτουν: «Ο προϋπολογισμός του 2021 αναμένει ότι το χρέος της γενικής κυβέρνησης θα φθάσει το 209% το 2020 πριν μειωθεί σε περίπου 200% το 2021, κάτι που ευθυγραμμίζεται σε μεγάλο βαθμό με τις φθινοπωρινές προβλέψεις.»

Οι μεταρρυθμίσεις συνεχίστηκαν και σε άλλους σημαντικούς τομείς, αναφέρει η Κομισιόν, ωστόσο σημειώνει ότι η δυναμική της μεταρρύθμισης έχει επιβραδυνθεί, αναγνωρίζοντας τις δύσκολες συνθήκες που προκαλούνται από την πανδημία. Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα πάντως χαιρετίζουν τη συνεχή στενή και εποικοδομητική δέσμευση των αρχών και τη συμφωνία για ορισμένα αναθεωρημένα χρονοδιαγράμματα για κρίσιμες μεταρρυθμίσεις. Οι αρχές ενθαρρύνονται να συνεχίσουν να κινητοποιούν πόρους με σκοπό να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να επιτύχουν τις δέουσες συγκεκριμένες δεσμεύσεις τους εγκαίρως για τη δέκατη ενισχυμένη έκθεση εποπτείας, η οποία θα εκδοθεί τον Μάιο και συνδέεται με εκταμίευση δόσης.

Ωστόσο, αναφέρει ότι  «ο συνολικός ρυθμός εφαρμογής φαίνεται να έχει επιβραδυνθεί σε διάφορους τομείς, κυρίως λόγω του πανδημικού πλαισίου και η εφαρμογή μέτρων για την αντιμετώπιση πολλών δεσμεύσεων έχει καθυστερήσει».

Αναλυτικά, σημειώνεται ότι οι μεταρρυθμίσεις για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, συμπεριλαμβανομένου του προϋπολογισμού για τις δημόσιες επενδύσεις, έχουν αποκτήσει εκ νέου την απαιτούμενη δυναμική μέσω της προόδου που σημειώθηκε στις διοικητικές, οικονομικές και λειτουργικές ταξινομήσεις του προϋπολογισμού. Θα χρειαστεί στενή παρακολούθηση, καθώς αυτό είναι το κλειδί για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών πληρωμής. Η νομοθεσία για τη μεταρρύθμιση του ανθρώπινου δυναμικού της φορολογικής διοίκησης εγκρίθηκε και η μεταρρύθμιση παραμένει σε καλό δρόμο για την πλήρη εφαρμογή της έως την επόμενη έκθεση. Οι μεταρρυθμίσεις της δημόσιας διοίκησης έχουν επίσης προχωρήσει όπως είχε προγραμματιστεί, συμπεριλαμβανομένης της έγκρισης νέας νομοθεσίας για ταχύτερη και αποτελεσματικότερη πρόσληψη δημοσίων υπαλλήλων.

Αβεβαιότητα

Επίσης αναδεικνύεται ο παράγων αβεβαιότητας. «Οι προβολές υπόκεινται σε σημαντική αβεβαιότητα που συνδέονται κυρίως με την εξέλιξη της πανδημίας και την επιτυχία της εκστρατείας εμβολιασμού. Η πρόοδος στην καταπολέμηση της πανδημίας, τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς, είναι επίσης κρίσιμη για την ανάκαμψη της τουριστικής βιομηχανίας», αναφέρει.

«Η αβεβαιότητα αφορά επίσης την ταχύτητα ανάκαμψης του ιδιωτικού τομέα μετά τη λήξη των μέτρων στήριξης, τα οποία θα πρέπει να σχεδιαστούν προσεκτικά «, προειδοποιεί και τονίζει ότι «οι γεωπολιτικές εντάσεις στην περιοχή και η παρατεταμένη κρίση μετανάστευσης προσθέτουν περαιτέρω αβεβαιότητα στις μακροοικονομικές προοπτικές».

«Από την άλλη πλευρά, οι προβλέψεις  δεν ενσωματώνουν τον οικονομικό αντίκτυπο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για την Ελλάδα, η εφαρμογή του οποίου αναμένεται να δώσει σημαντική ώθηση στην ανάπτυξη».

«Η ανεργία συνέχισε να μειώνεται, φτάνοντας το 16,2% το τρίτο τρίμηνο του 2020, γεγονός που δείχνει ότι τα ισχύοντα μέτρα στήριξης είναι επιτυχή στην προστασία των θέσεων εργασίας. Ταυτόχρονα, η απασχόληση μειώθηκε σε σύγκριση με πριν από ένα χρόνο, κυρίως λόγω του χαμηλότερου αριθμού προσλήψεων στον τουριστικό τομέα. Η ανεργία των νέων μειώθηκε επίσης, αλλά παραμένει πολύ υψηλή στο 34,2% το τρίτο τρίμηνο», καταγράφει η Κομισιόν.

 Δάνεια, ΕΝΦΙΑ

Τέλος, η έκθεση σημειώνει ότι «το απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων εξακολούθησε να μειώνεται, κυρίως χάρη στο σύστημα Ηρακλής και τον προσωρινό αντίκτυπο της αναστολής».

«Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στο τέλος Σεπτεμβρίου 2020 ανήλθαν σε 58,7 δισεκατομμύρια ευρώ, μειωμένα κατά 9,8 δισεκατομμύρια ευρώ από τον Δεκέμβριο του 2019, αλλά μόνο 1 δισεκατομμύριο ευρώ κάτω από το προηγούμενο τρίμηνο»,

Επίσης η έκθεση για άλλη μια φορά θέτει ζητήματα με την ολοκλήρωση της ευθυγράμμισης των εμπορικών τιμών ακινήτων με τις αντικειμενικές αλλά και τα ληξιπρόθεσμα.

Σύμφωνα με την έκθεση έχει σημειωθεί πρόοδος στη δέσμευση αποτίμησης του ΕΝΦΙΑ με τις νέες αντικειμενικές αξίες και «ο καθορισμός των νέων αντικειμενικών αξιών που αναμένεται έως τον Μάρτιο θα διευρύνει ουσιαστικά τη βάση φόρου ακινήτων. Στη συνέχεια, οι αρχές σκοπεύουν να ολοκληρώσουν το σχεδιασμό μιας μεταρρύθμισης ουδέτερης απόδοσης στον ενιαίο φόρο ιδιοκτησίας έως τα τέλη Απριλίου».

Όπως τονίζεται οι αρχές ενθαρρύνονται να συνεχίσουν να κινητοποιούν πόρους με σκοπό να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να επιτύχουν τις δέουσες συγκεκριμένες δεσμεύσεις τους εγκαίρως για τη δέκατη ενισχυμένη έκθεση εποπτείας, η οποία θα εκδοθεί τον Μάιο” και για την οποία συνδέεται με το επόμενο πακέτο μέτρων για το χρέος.