• Υψηλότερες μέγιστες ποινές για διάφορες μορφές κακοποίησης
• Τέλος στην παραγραφή αδικημάτων, για να έχουν τα θύματα περισσότερο χρόνο να προβούν σε καταγγελίες
• Νέος ορισμός για τη συναίνεση ανηλίκων που έχουν φτάσει σε ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης

Την Τρίτη το Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του επί της πρότασης που στόχο έχει να βοηθήσει τις χώρες της ΕΕ να καταπολεμήσει πιο αποτελεσματικά τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών.

Οι ευρωβουλευτές τάχθηκαν υπέρ της επικαιροποίησης των ορισμών που ισχύουν σε επίπεδο ΕΕ όσον αφορά τα εγκλήματα που συνδέονται με τη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση παιδιών. Στόχος της πρότασης είναι να προσαρμόσει την ισχύουσα νομοθεσία στις νέες τεχνολογίες, όπως για παράδειγμα τα τεχνητά αλλά αληθοφανή βίντεο σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (« deepfake ») που παράγονται με τη βοήθεια τεχνητή νοημοσύνης, καθώς και να διασφαλίσει ότι η κακοποίηση και η άγρα ανηλίκων μπορούν να διώκονται ποινικά, ανεξάρτητα από το αν τα αδικήματα αυτά διαπράχθηκαν στο διαδίκτυο ή στον πραγματικό κόσμο.

Αυστηρότερες ποινές και κατάργηση των χρόνων παραγραφής

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνει να αυξηθούν οι μέγιστες ποινές για διάφορα σεξουαλικά αδικήματα, όπως π.χ. σεξουαλικές πράξεις με παιδιά που έχουν συμπληρώσει μεν την ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης, αλλά δεν έχουν δώσει τη συναίνεσή τους για τις πράξεις αυτές. Οι αλλαγές και άλλα αδικήματα, όπως η προσέγγιση παιδιών με σκοπό την έκδοσή τους, η κατοχή ή η χρήση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και η προσφορά αμοιβής για τη διάπραξη σχετικών ποινικών αδικημάτων.

Το Κοινοβούλιο ζητά επίσης να καταργηθούν οι χρόνοι παραγραφής για τα εγκλήματα που καλύπτει η επικαιροποιημένη νομοθεσία, δεδομένου ότι, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, τα περισσότερα θύματα μιλούν πολύ καιρό μετά την ολοκλήρωση του αδικήματος. Οι ευρωβουλευτές ζητούν ακόμη να μην μπορούν τα θύματα να διεκδικούν αποζημίωση χωρίς χρονικό περιορισμό.

Εγκλήματα που διαπράττονται με τη βοήθεια νέων τεχνολογιών

Για να προσαρμοστεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία στις τεχνολογικές προτείνει, οι ευρωβουλευτές ζητούν να ποινικοποιηθεί η χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης «που έχουν σχεδιαστεί ή προσαρμοστεί πρωτίστως» για τη διάπραξη εγκλημάτων σεξουαλικής κακοποίησης παιδιά. Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν επίσης διατάξεις ενάντια στη ζωντανή μετάδοση σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και τη διάδοση σχετικού υλικού στο διαδίκτυο.

Για την αποτελεσματικότερη διερεύνηση περιστατικών σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, οι ευρωβουλευτές ζητούν να μπορούν οι διωκτικές αρχές να διεξάγουν μυστικές έρευνες και να παρακολουθούν υπόπτους στην άγνοιά τους.

Νέος ορισμός για τη συναίνεση και εξαίρεση για επαφές μεταξύ συνομηλίκων

Οι ευρωβουλευτές ζητούν να διατυπωθούν ένας νέος ορισμός της συναίνεσης, ειδικά για ανήλικα άτομα που έχουν υπερβεί την ηλικία σεξουαλικής συναίνεσης. Οι επαφές μεταξύ συνομηλίκων που βασίζονται στη συναίνεση δεν πρέπει να γίνονται ποινικά, εκτός από τις περιπτώσεις όπου υπάρχει εξάρτηση ή κατάχρηση εμπιστοσύνης. Το να προσβάλλεται ένα άτομο που είναι συνομήλικο με άλλο άτομο για να το πείσει να έχει σεξουαλική επαφή μαζί του πρέπει, ωστόσο, να αποτελεί αξιόπιστη επιβαρυντική περίσταση, σύμφωνα με τους ευρωβουλευτές.

Στήριξη στα θύματα

Η στήριξη των παιδιών που έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής κακοποίησης πρέπει να παρέχεται δωρεάν και να περιλαμβάνει ιατρικές και εγκληματολογικές εξετάσεις, βοήθεια στη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος, ιατρική περίθαλψη που λαμβάνει υπόψη τη διάσταση του φύλου και πρόσβαση σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας. Οι ευρωβουλευτές ζητούν να στηρίζονται στα παιδιά-θύματα με βάση το μοντέλο Barnahus , δηλαδή δεν παρέχονται όλες οι παραπάνω υπηρεσίες κάτω από την ίδια στέγη.

Δικαίωμα να καταγγέλλουν εγκλήματα που πρέπει να έχουν οι ίδιοι φορείς που ενεργούν ως τρίτοι, όπως για παράδειγμα οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

Δηλώσεις

Ο εισηγητής Jeroen Lenaers (ΕΛΚ, Ολλανδία) ανέφερε: «Η νομοθεσία που ψηφίσαμε σήμερα είναι φιλόδοξη – όμως, όταν μιλάμε για την προστασία των παιδιών, ποτέ δεν μπορούμε να είμαστε αρκετά φιλόδοξοι. Ποινικοποιούμε πλέον τα εγχειρίδια σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, καθώς και το υλικό που παράγεται μέσω τεχνητή νοημοσύνης και προσομοιάζει με πραγματικό, το οποίο θα αντιμετωπίζεται πλέον με τον ίδιο τρόπο και το αυθεντικό. Παράλληλα, είναι κρίσιμο να καταργηθεί το καθεστώς παραγραφής για τα εγκλήματα σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών γιατί, για τέτοια εγκλήματα, δεν μπορεί να υπάρξει προθεσμία στην απονομή δικαιοσύνης».

Επόμενα βήματα

Η θέση του ΕΚ εγκρίθηκε με 599 ψήφους υπέρ, 2 κατά και 62 αποχές.

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με το τελικό κείμενο της νέας ανακοίνωσης θα ξεκινήσουν στις 23 Ιουνίου.

Σχετικές πληροφορίες

Η αναδιατυπωμένη σχέση με τη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση παιδιών, την παιδική πορνογραφία και την άγρα παιδιά για σεξουαλικούς σκοπούς θα εναρμονίσει τους ορισμούς και τις ποινές που ισχύουν για τα αδικήματα αυτών των χωρών της ΕΕ, ενώ θα καλύπτει την τέλεσή τους τόσο εντός όσο και εκτός διαδικτύου.

Αυτή την περίοδο, τα όργανα της ΕΕ συζητούν επίσης μια χωριστή πρόταση σχετικά με το υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στο διαδίκτυο . Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη θέση του για τη συγκεκριμένη πρόταση το 2023 και αναμένει από το Συμβούλιο να οριστικοποιήσει τη δική του.