Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ δεν αποτελεί απλώς ένα μεγάλο ενεργειακό έργο. Είναι μια στρατηγική υποδομή με σαφείς γεωπολιτικές προεκτάσεις, καθώς φιλοδοξεί να συνδέσει την Ανατολική Μεσόγειο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο, περιορίζοντας την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου και δημιουργώντας έναν νέο ενεργειακό διάδρομο.

Οι τελευταίες εξελίξεις επαναφέρουν το ζήτημα στο προσκήνιο. Η Αθήνα ολοκλήρωσε στις 6 Νοεμβρίου τις διαδικασίες αδειοδότησης και εξέδωσε NAVTEX για τις έρευνες που συνδέονται με το έργο Great Sea Interconnector (GSI). Το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo, που έχει ναυλωθεί για λογαριασμό της Nexans, ετοιμάζεται να αναλάβει τις υποθαλάσσιες έρευνες στην περιοχή ανατολικά της Κρήτης και της Κάσου.

Εδώ χρειάζεται μία σημαντική διευκρίνιση. Το συγκεκριμένο πλοίο δεν είναι το πλοίο πόντισης του καλωδίου. Η αποστολή του είναι να χαρτογραφήσει τον βυθό και να προσδιορίσει την ασφαλή διαδρομή για την τοποθέτησή του. Οι έρευνες είχαν διακοπεί το 2024, μετά την ένταση που είχε σημειωθεί στην περιοχή της Κάσου.

Η Τουρκία επανήλθε με αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας την ελληνική δικαιοδοσία σε τμήματα της περιοχής. Ο Χακάν Φιντάν δήλωσε στη συνέχεια ότι η διαφορά έχει διευθετηθεί, ενώ η Αθήνα ξεκαθάρισε ότι δεν ζήτησε και δεν πρόκειται να ζητήσει τουρκική άδεια για ένα έργο που αφορά τις νόμιμες αρμοδιότητες Ελλάδας και Κύπρου.

Το ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται και στη γαλλική παρουσία. Η αποστολή του Abeille Marengo και η διπλωματική κινητικότητα του Παρισιού δείχνουν ότι η υπόθεση δεν περιορίζεται πλέον σε μια διμερή ελληνοτουρκική διαφωνία. Η Γαλλία έχει επενδυτικό και επιχειρηματικό ενδιαφέρον στο έργο, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ έχουν εκφράσει τη στήριξή τους.

Το πραγματικό διακύβευμα είναι αν η Ελλάδα και η Κύπρος θα καταφέρουν να μετατρέψουν έναν ενεργειακό σχεδιασμό σε τετελεσμένο έργο υποδομής, χωρίς να επιτρέψουν στην Τουρκία να αποκτήσει ρόλο αδειοδοτούσας αρχής. Γιατί το καλώδιο δεν μεταφέρει μόνο ηλεκτρική ενέργεια. Μεταφέρει και ένα μήνυμα για το ποιος μπορεί να σχεδιάζει, να επενδύει και να υλοποιεί έργα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η επανεκκίνηση των ερευνών είναι ένα σημαντικό βήμα. Η πραγματική δοκιμασία, όμως, θα αρχίσει όταν έρθει η ώρα της ίδιας της πόντισης.