Πριν από την συνέντευξη…

Υπάρχουνε στιγμές που ξεφυλλίζεις ένα βιβλίο, το διαβάζεις και μέσα από αυτά προσπαθείς να σκιαγραφήσεις τον συγγραφέα του που δεν τον γνωρίζεις. Εξάλλου δεν χρειάζεται, κιόλας, να τον γνωρίζεις.

Αν τον γνωρίζεις, όμως καλά, χρόνια τώρα και με τη συγγραφή του έρχεται και σε «ξαφνιάζει», εκεί τι γίνεται.

Όταν αυτός ο καλός φίλος που δεν είναι εν δυνάμει συγγραφέας, άνθρωπος του Θεάτρου είναι και πολυπράγμων στον χώρο, επανέρχεται στις εκδόσεις με το δεύτερο του βιβλίο και σου ανατρέπει όσα νόμιζες ότι γνώριζες για κείνον , τότε τα πράγματα παίρνουν άλλη τροπή.

Γιατί ανακαλύπτεις πως δεν τον γνωρίζεις σε βάθος.

Καθώς μέσα από τις τυπωμένες χάρτινες σελίδες, ξεπηδούν τα δικά του συναισθήματα, τα αισθήματα του, η εύστοχη παρατηρητικότητα του, η ποιητικότητα στον πεζό λόγο, η δική του άδολη κατάθεση ψυχής, η επιθυμία του να μοιραστεί με τον αναγνώστη του, την αλήθεια του και  την «διαφορετική» ματιά σε όσα συμβαίνουν γύρω μας και τα προσπερνάμε γιατί δεν «μπορούμε» η δεν «θέλουμε» να τα δούμε, στην βαρετή καθημερινότητα μας, που για εκείνον είναι πηγή έμπνευσης.

Μου είπε στη ηλεκτρονική επικοινωνία μας «Ναι Γιάννη  μου, όποτε θες. Ευχαριστώ» (Προσέξατε αυτό το, ευχαριστώ;).

Η συνέντευξη-συνομιλία που μου παραχώρησε ο Κοραής Δαμάτης με αφορμή την έκδοση από το «Βακχικόν» του βιβλίου του «Αφορμές».

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΕΝ ΤΟΝ ΕΚΑΝΑΝ ΠΑΡΕΑ

Τους φόβιζε το λυκόστομα. Κι έλεγαν όλοι πως το μισό του αίμα δεν ήταν ανθρώπου, αίμα λύκου ήταν. Έπαιζε μόνος του σε κείνα τα ερειπωμένα σπίτια. Αυτός για τους σωτήρες, αυτός για τους ληστές, τους φυγάδες και τους κατατρεγμένους…

…Έτσι αντρώθηκε. Μόνος…

…Έτσι έζησε και έτσι τον έστειλε η νοθευμένη δόση. Είκοσι επτά χρονών. Χωρίς ανθρώπους μέσα του. Στη βρώμικη κάμαρα.

Δεν τον έσωσε ούτε το μισό του αίμα που έλεγαν πως ήτανε αίμα λύκου

                                         Απόσπασμα 1ο από το βιβλίο του Κοραή Δαμάτη «Αφορμές»…                                                                           

Συνέντευξη: Γιάννης Γαβρίλης

Πως να σε προσφωνήσω. Σκηνοθέτη η συγγραφέα; Πως προτιμάς.

Όπως προτιμάς εσύ. Και σκέτο το Κοραής να μείνει χωρίς προσδιορισμό, μια χαρά θα είναι.

Μα… χρειάζεται Κοραή, να διακατέχεσαι από γενναιότητα για να συγγράψεις ένα βιβλίο; Να μεταφέρεις τις απόψεις σου σ’ ένα μάτσο χαρτιά και αυτό να το εκδόσεις;

Αυτό συνέβη με το πρώτο μου βιβλίο, Το Σπίτι Μόνο. Όταν ο εκδότης, Σάμης Γαβριηλίδης, μετά από ένα μήνα που είχα στείλει το γραπτό μου, στην εκ νέου συνάντησή μας μού ανακοίνωσε ότι προχωράμε στην έκδοση του βιβλίου, πανικοβλήθηκα. Μια μυθοπλαστική, σε αρκετά μέρη, αυτοβιογραφία, έπαιρνε το δρόμο να συναντήσει άγνωστους αναγνώστες. Τα πράγματα ήταν σοβαρά ή, τουλάχιστον, έτσι μου φάνηκαν εκείνη τη στιγμή. Γι’ αυτό και βγαίνοντας από τον εκδοτικό οίκο πήρα τηλέφωνο μια φίλη μου και της είπα, το και το, «…να γυρίσω να πω ότι δεν θέλω να εκδοθεί και να τελειώνουμε;…». Χωρίς να δείξει καμιά ανησυχία, μου είπε να γυρίσω σπίτι και θα τα πούμε το απόγευμα, «…μη βιάζεσαι, έτσι κι αλλιώς δεν θα εκδοθεί το βιβλίο μέχρι το βράδυ!!…».  Ναι, χρειάζεται κουράγιο, -τουλάχιστον όσο αφορά εμένα, έναν νεοφανή συγγραφέα- να γράψω ένα βιβλίο και να εκδοθεί.

Παράλληλα με την συγγραφή, που σε απασχολεί σοβαρά πόση φαντασία χρειάζεται για να σκηνοθετήσεις μια θεατρική παράσταση;

Είναι ένα από τα βασικά συστατικά, αλλά όχι το μόνο. Πέρα από την φαντασία που είναι και το πιο εύκολο κομμάτι, χρειάζεται γνώση, μέτρο, αυτογνωσία, εμπειρία, παρατήρηση και μεγίστη προσοχή… στα διάκενα του ναρκισσισμού. 

Αφορμής δοθείσης. Τι περιέχουν οι «Αφορμές» το νέο σου συγγραφικό έργο που μόλις κυκλοφόρησε; Τι σε κινητοποίησε να το γράψεις.

Το άδικο. Κι ύστερα ήρθε η πρόκληση. Άρχισα από γεγονότα, ειδήσεις, που περιφρονούσαν ως αμελητέα εκείνοι οι επίσημοι που αποφασίζουν τι πρέπει και τι δεν πρέπει να πληροφορηθεί ο ακροατής ή ο αναγνώστης. Μετά ήρθαν πιο καθημερινές αφορμές, γεγονότα στο δρόμο, στον ηλεκτρικό, μια παλιά φωτογραφία, ένα ξαφνικό τηλεφώνημα, μια συνάντηση που δεν περίμενες, μια εξομολόγηση ενός φίλου…ένα σωρό αιτίες για να γράψεις. Να τις προσέξεις σαν τρίτος, από μακριά, για να μπορέσεις να τις μεταδόσεις όσο γίνεται πιο περιεκτικά και ευθύβολα. Κι όπως προανέφερα, μαζί ήρθε κι η πρόκληση. Συμπύκνωση. Λίγες λέξεις για την κάθε ιστορία και γι’ αυτό απαραίτητα ακριβείς. Δύσκολο και χρονοβόρο. Και μαζί πολύ φως, κοντινές λήψεις, ελάχιστες σκιές στο γεγονός και σε κάποιες, όπου χρειάστηκε, συμπλήρωσα τις απαραίτητες ψηφίδες, όμως ο κύριος δρόμος παρέμεινε το ίδιο το γεγονός, αυτό ήταν η αφετηρία. 

ΠΡΕΠΕΙ

«Να με ευγνωμονείς» είπε η Ελπίδα στην Απόγνωση. «Να μου ανάβεις κερί».

«Εσύ πρέπει να με ευγνωμονείς» είπε η Απόγνωση. «Χωρίς εμένα, σιγά μη σε μελετούσε κανείς…»

Κι από τότε κάκιωσαν. Δεν μιλάει η μια στην άλλη”.

                                                                                                 Απόσπασμα 2ο από τις ”Αφορμές”…                                                               

Αυτονομούνται οι «Αφορμές» η είναι μια συνέχεια του πρώτου σου βιβλίου «Το Σπίτι Μόνο»;

Όχι, δεν είναι συνέχεια. Ολότελα αυτονομημένες, μιας και το 85% των εκατόν επτά ιστοριών είναι ερεθίσματα απ’ τη ζωή μιας πόλης  και όχι απ’ τη δική μου. Υπάρχουν, βέβαια,  και κάποια προσωπικά γεγονότα που έμαθαν πως έχουμε… γάμους και πανηγύρια… και έτρεξαν να προλάβουν να συμπεριληφθούν κι αυτά στις Αφορμές, αλλά είναι ελάχιστα.

Έχεις πει ότι όλα γύρω μας είναι ένα κίνητρο. Κίνητρο για ποιόν λόγο. Για σκέψη, για δημιουργία, για αποσιώπηση, για αδιαφορία. Η μήπως για εγρήγορση και σωστή ανάγνωση των γεγονότων.

Ανάλογα τον καθένα. Ανάλογα την παιδεία του, τις ανησυχίες του, την μαχητικότητά του, τους φόβους του, την απογοήτευσή του, το συμφέρον του, ή τη βαρεμάρα του… και έτσι πορεύεται ο κόσμος, έτσι φτιάχνεται το όποιο μέλλον, απ’ το πως θα εκτιμήσει ο καθένας το κίνητρο. Αν το αντιληφθεί κατ’ αρχήν, κι αν το χρησιμοποιήσει για δικό του αποκλειστικά όφελος ή θα σκεφτεί και τους υπόλοιπους της φυλής.

Πόσο παρατηρητικός είσαι, αλήθεια. Την αφορμή για την ερώτηση, μου την δίνει αυτό το βιβλίο σου «Αφορμές».

Αρκετά κι άθελά μου. Κι αυτό το έμαθα απ’ τους άλλους, εννοώ το πόσο παρατηρητικός είμαι, για μένα, μέχρι τότε, ήταν μια πολύ συνηθισμένη κατάσταση απόλυτα δεμένη με το πως έζησα και ζω, και έτσι παρέμεινε. Και, βέβαια, δεν νομίζω ότι είναι θέμα ταλέντου. Είναι μια συνηθισμένη και ενίοτε κουραστική πραγματικότητα. Πιστεύω ότι όλα ξεκινούν από την παιδική ηλικία, μέχρι ίσως και την προεφηβική. Αν για κάποιο λόγο νοιώσεις να απειλείσαι, ή να χλευάζεσαι, να χάνεις αυτά που πίστευες κεκτημένα, αρχίζεις, ασυνείδητα, να γίνεσαι παρατηρητικός μήπως και προλάβεις και αποτρέψεις ένα δυσάρεστο επερχόμενο, κι αυτό, σιγά – σιγά γίνεται τρόπος ζωής.     

«Αφορμές» η αφορισμοί. Καταγγέλλεις συμπεριφορές η καταστάσεις η  μήπως επιχειρείς να αφυπνίσεις τη συνείδηση η τον τρόπο σκέψης του αναγνώστη σου.

Κατ’ αρχήν ήταν δική μου ανάγκη. Ύστερα πρέπει να πω, το έχω ξαναπεί, δεν ήταν προγραμματισμένο στο μυαλό μου να βγουν σε βιβλίο αυτές οι μικρές ιστορίες. Ήταν προσωπική πρόκληση. Μέτραγα τον εαυτό μου αν θα καταφέρει ένα γεγονός που για μένα ήταν σπουδαίο, να μπορέσει να γράψει γι’ αυτό, να το αναπτύξω δηλαδή, να του δώσω το χώρο που του πρέπει κατά την κρίση μου, και να το σχολιάσω, αν θες. Ναι, σε κάποιες Αφορμές, και σχολιάζω και αφορίζω συμπεριφορές ή χρόνιες καταστάσεις που έχουν κακοφορμίσει, και γιατί όχι, ζητάω και τη συμμετοχή του αναγνώστη.

ΚΑΝΕΝΑΣ ΤΟΥΣ ΔΕΝ ΑΓΑΠΗΣΕ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ

Δεν εκτίμησαν τα δώρα της και κείνη πικράθηκε και τους άδειασε το νου.  Μαλθακοί πλέον κι ανυποψίαστοι, σταμάτησαν να χτίζουν. Έπαψαν να φροντίζουν για καλή συνέχεια. Έγιναν πληκτικοί, αθώοι κι αδικαιολόγητα  χαρούμενοι.  Και έτσι απ’ την πολλή χαρά και τα πολλά τα γέλια δεν άκουσαν το υπόκωφο.

Έτσι τους βρήκε το κακό, γερασμένους εν ειρήνη, χαμογελαστούς και αμέριμνους.

                                                                                                    Απόσπασμα 3ο από τις ”Αφορμές”…   

Αυτό σου το πόνημα θα μπορούσε να μεταφερθεί στην Θεατρική σκηνή;

Όχι. Μπορεί ως αφορμή για να φτιαχτεί κάτι άλλο, μπορεί. Αφορμή για μια ταινία  ίσως, αλλά ως αφορμή πάντα. Ξέρεις πολλές από τις ιστορίες των Αφορμών λέγονται μέσα σε τρεις γραμμές, ελάχιστες είναι περισσότερο από μία σελίδες.  

Όσο για την πορεία σου στο Θέατρο; Ικανοποιημένος;

Ναι. Μέχρι και σήμερα τα πράγματα πήγαν σε ένα μεγάλο ποσοστό όπως τα ήθελα, παρ όλες τις αντιξοότητες και τις δυσκολίες. Όμως στάθηκα και τυχερός. Είχα σπουδαίους δασκάλους και στο χορό και στο θέατρο. Κι αργότερα συνάντησα εξαιρετικούς συνεργάτες και ηθοποιούς και σημαντικά θεατρικά έργα… Σε όλους οφείλω κι από κάτι, ακόμα και σε εκείνους που με τρικλοποδιάσανε. Πέρα όμως απ’ την καλή μου τύχη,  εργάστηκα πολύ και επίμονα για να κάνω όσα έκανα.  

Επίκαιρο. Θα πάει περιοδεία το έργο της Τζεραλντίν Άρον «Το υπέροχο μου διαζύγιο» με την Φαίδρα Δρούκα που έχεις σκηνοθετήσει και ανέβηκε στο ”Από Μηχανής Θέατρο” και στο «Μικρό Χόρν». Σχεδίασες και το σκηνικό και τα κοστούμια, ενώ το τραγούδι που ακούγεται στην παράσταση είναι της Δήμητρας Γαλάνη. Η προσωπική σου σχέση ποια είναι. Ποιός ο λόγος που το προσέγγισες. (σ.σ. Πρώτες στάσεις την Ηλιούπολη – Θέατρο Άλσους Δημήτρης Κιντής την Πέμπτη 1^η Ιουλίου και το Κηποθέατρο Παπάγου την  Κυριακή  11 Ιουλίου).

Το έργο το γνώριζα και το αγαπούσα. Το είχα ανεβάσει άλλωστε πριν χρόνια. Και μου αρέσει γιατί μου αρέσει η ηρωίδα, είναι πολύ ενδιαφέρουσα προσωπικότητα. Με ένα δικό της τρόπο, άλλοτε με δάκρυα κι άλλοτε με γέλια, άλλοτε δειλά-δειλά κι άλλοτε με τόλμη, στο τέλος βγαίνει νικήτρια από όλα τα στραβά που συμβαίνουν στη ζωής της. Αυτή είναι, θα λέγαμε, και η προτροπή της συγγραφέως, …δεν τα παρατάω, όσο φορές και να πέσω, στο τέλος θα βρίσκω τρόπο κάθε φορά να σηκώνομε και να συνεχίζω…  

Απομονωμένος. Δεν βλέπεις κανέναν. Όπως στον εγκλεισμό που περάσαμε. Εσύ και ο εαυτό σου. Τι, άραγε, συζητούσες μαζί του.

Πολλά και διάφορα. Είχα και το γράψιμο, κάποια διαδικτυακά μαθήματα, πολύ φροντίδα στα τόσα φυτά που έχω μαζέψει, αλλά, ναι, έγιναν κι αρκετές συζητήσεις με τον εαυτό μου. Μιλούσαμε για τα μέχρι τώρα, για τα από δω και πέρα, -το τώρα, βλέπεις, ήταν φυλακισμένο για τους περισσότερους- οπότε έμενε να κουβεντιάζεις για το παρελθόν, για το μέλλον… Και διαπίστωσα πόσο ωραίο μπορεί να είναι το παρελθόν σου όταν σου είναι τόσο χρήσιμο για το μέλλον!!