Το χαλούμι αποτελεί το δεύτερο κατά σειρά προϊόν σε αξία εξαγωγών της Κύπρου. Το πρώτο εξάμηνο του 2016, οι εξαγωγές χαλουμιού ανήλθαν σε €71,4 εκατ. και αποτελούν το 16,4% των εξαγωγών της Κύπρου, συνεχίζοντας μια ανοδική πορεία που διαγράφεται την τελευταία 15ετία. Την αντίστοιχη περσινή περίοδο τα έσοδα ήταν €59,2 εκατ., καταγράφοντας μια αύξηση 20%.

Σε ό,τι αφορά στην κατοχύρωση του χαλουμιού, έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία που προβλέπεται στους σχετικούς κανονισμούς και αναμένεται το τελικό πόρισμα για εγγραφή του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Πιο συγκεκριμένα, τον Μάιο του 2016 έληξε και η περίοδος διαβούλευσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με τους ενιστάμενους και τον Ιούλιο που μας πέρασε υποβλήθηκε η έκθεση του υπουργείου Γεωργίας προς τα αρμόδια όργανα της ΕΕ. Στο παρόν στάδιο η ΕΕ μελετά την έκθεση μας και, το θετικό ευελπιστώ πόρισμα για εγγραφή του χαλουμιού ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, αναμένεται εντός του έτους.

Ο υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Νίκος Κουγιάλης, μιλά στον «Φ» για τη διαφαινόμενη κατοχύρωση του χαλουμιού ως ΠΟΠ και αναλύει τις δράσεις που θα βοηθήσουν στην περαιτέρω αύξηση των ποσοτήτων που προορίζονται για εξαγωγή σε όλο τον κόσμο.

Μπορείτε να μας πείτε που βρίσκεται σήμερα η πορεία έγκρισης του χαλλουμιού ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) από την ΕΕ;

Σε ό,τι αφορά στην πορεία κατοχύρωσης του χαλουμιού, βρισκόμαστε αισίως στο τελικό στάδιο της διαδικασίας, όπως αυτή προβλέπεται από τις ευρωπαϊκές νομοθεσίες. Αναμένουμε την απόφασης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για κατοχύρωση. Στις 8 Ιουλίου, αφού ολοκληρώσαμε τη διαδικασία διαβούλευσης και ετοιμάσαμε σχετική έκθεση αποστείλαμε ως οφείλαμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων με όσους είχαν ενστάσεις για την κατοχύρωση του προϊόντος, στις οποίες απαντήσαμε ενδελεχώς.

Αυτό που απομένει τώρα, είναι η απόφαση κατοχύρωσης από την ευρωπαϊκή επιτροπή, κάτι που θα σημάνει την εκπλήρωση μιας βασικής προτεραιότητας της Κυβέρνησης Αναστασιάδη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι προσπάθειες κατοχύρωσης του χαλουμιού καταβάλλονται από την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, εδώ και 12 χρόνια.

Εμείς, εντατικοποιήσαμε την προσπάθεια, εργαστήκαμε μεθοδικά και συλλογικά, στο μέγιστο δυνατό βαθμό, πάντοτε στη βάση των σχετικών προνοιών των Κανονισμών της Ένωσης, και πετύχαμε την κατ’ αρχήν έγκριση του φακέλου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τη δημοσίευση του.

Η κατοχύρωση του χαλουμιού είναι βασική μας προτεραιότητα και στόχος, αφού πρόκειται για ένα ισχυρότατο εξαγωγικό όπλο το οποίο ανοίγει νέους ορίζοντες για την κυπριακή γεωργία, κτηνοτροφία και τυροκομία και μπορεί να δώσει μεγάλη ώθηση στην οικονομία μας.

Από πού προέρχονται οι ενστάσεις και ποιος είναι ο λόγος που υπήρξε καθυστέρηση στην όλη διαδικασία;

Κατά την τρίμηνη περίοδο υποβολής ενστάσεων υποβλήθηκαν εννέα συνολικά ενστάσεις εκ των οποίων η μία αφορούσε κράτος μέλος της ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο, και οι 8 ιδιωτικά συμφέροντα.

Όπως ανέφερα, τον Μάιο του 2016 έληξε η περίοδος διαβούλευσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με τους ενιστάμενους και τον Ιούλιο υποβάλαμε έκθεση προς τα αρμόδια όργανα της ΕΕ αναφορικά με τις διαβουλεύσεις με τους ενιστάμενους.

Ο χρόνος διαβούλευσης που παρέχεται, καθορίζεται από τον σχετικό Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι όμως αλήθεια ότι υπήρξαν καθυστερήσεις σε διάφορα στάδια της διαδικασίας, κατά την εξέταση του θέματος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λόγω προσπάθειας πολιτικοποίησης του θέματος εκ μέρους της Τουρκίας. Μέσα από συντονισμένες πολιτικές δράσεις και επαφές πετύχαμε όμως να υπερπηδήσουμε τα όποια εμπόδια και καθυστερήσεις μέχρι σήμερα.

Τόσο ο Παγκύπριος Οργανισμός Αγελαδοτρόφων όσο και ο Σύνδεσμος Τυροκόμων Κύπρου ισχυρίζονται ότι η ποσόστωση που προβλέπει το ΠΟΠ για την περιεκτικότητα του προϊόντος σε αιγοπρόβειο γάλα σε ποσοστό τουλάχιστον 50% θα αποτελέσει ανασταλτικό παράγοντα για τις εξαγωγές. Πώς το σχολιάζετε;

Θα πρέπει να πω ότι τον Ιούλιο του 2014 όταν υποβάλαμε επίσημα την αίτησή μας στις Βρυξέλλες χρειάστηκε σκληρή δουλειά και συλλογική προσπάθεια για να ξεπεράσουμε τα προβλήματα που υπήρχαν και εμπόδιζαν τα προηγούμενα χρόνια την πορεία κατοχύρωσης, προβλήματα τα οποία σχετίζονταν κατά κύριο λόγο με συμφέροντα και παρεμβάσεις τρίτων, τόσο στο εσωτερικό, αλλά και στο εξωτερικό.

Θα πρέπει να γίνει αντιληπτό, ότι για να μπορέσει το προϊόν να κατοχυρωθεί είτε ως Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ) είτε ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) θα πρέπει το αιγινό και το πρόβειο γάλα, ή μίγμα αυτών να υπερέχει ποσοτικά του αγελαδινού γάλακτος. Και ακριβώς, γνωρίζοντας τις ιδιάζουσες συνθήκες που ισχύουν στο νησί μας, έχουμε εξασφαλίσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή 10ετή μεταβατική περίοδο προσαρμογής όπου η περιεκτικότητα σε αιγοπρόβειο γάλα πρέπει να υπερβαίνει του 20% (όχι 50% που προνοεί ο φάκελος). Μέσα στην περίοδο αυτή, θα υλοποιηθούν μια σειρά μέτρων για επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στο πρότυπο.

Ανασταλτικός παράγοντας στην ενίσχυση των εξαγωγών σε συνολικό ποσό είναι η προσκόλληση σε επιμέρους συμφέροντα, αλλά και η άρνηση εκσυγχρονισμού που επιδεικνύεται από μέρους κάποιων. Ως Υπουργείο, έχουμε καταρτίσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική, που περιλαμβάνει μια σειρά από οικονομικά κίνητρα και μέτρα για να αντιμετωπίσουμε την κάθε πρόκληση, είτε αυτή ονομάζεται αύξηση της παραγωγής γάλακτος, είτε αύξηση της εξαγωγικής δραστηριότητας.

Έχει προχωρήσει το Υπουργείο σε έναν υπολογισμό των αναγκών σε αιγοπρόβειο γάλα και είστε βέβαιος ότι μπορούν οι αυξημένες ανάγκες να ικανοποιηθούν;

Με βάση τις εκτιμήσεις μας, υπολογίζουμε ότι μέσα στα επόμενα οκτώ χρόνια θα πρέπει να αυξήσουμε σημαντικά τις ποσότητες αιγινού και πρόβειου γάλακτος που διατίθεται στην τυροβιομηχανία για να μπορεί συνεπώς να αυξηθεί και η ποσότητα παραγωγής χαλουμιού. Αυτό θα γίνει μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας των 370.000 γαλακτοφόρων αιγοπροβάτων που υπάρχουν σήμερα, αλλά και την αύξηση του ζωικού κεφαλαίου κατά 80.000.

Πιστεύουμε, ότι με ένα ζωικό κεφάλαιο των 450.000 βελτιωμένων παραγωγικών ζώων που θα αποδίδουν σύμφωνα με τις δυνατότητες των φυλών που υπάρχουν σήμερα στην Κύπρο, μπορούμε να φτάσουμε σε παραγωγή μεγαλύτερη των 100 εκατομμυρίων λίτρων γάλακτος που είναι αρκετά για να αντιμετωπίσουμε τις ανάγκες που προκύπτουν από τις μεγάλες προκλήσεις που διαφαίνονται στον ορίζοντα.

Να πω απλά ότι σήμερα, υπάρχουν εκμεταλλεύσεις με ζώα που παράγουν 500 και 600 λίτρα κατά κεφαλήν ετησίως και εκμεταλλεύσεις με ζώα της ίδιας φυλής που δεν παράγουν ούτε 100 λίτρα ανά ζώο το χρόνο. Για αυτό, και με βάση την εμπεριστατωμένη έρευνα ειδικών, αλλά και τα πραγματικά αποτελέσματα των επαγγελματιών κτηνοτρόφων μας, θα απαιτηθούν περί τις 400.000 γαλακτοπαραγωγά αιγοπρόβατα εκ των οποίων η μεγάλη πλειοψηφία θα πρέπει να αφορά βελτιωμένα ως προς την παραγωγικότητα ζώα, τα οποία θα μπορούν να αποδίδουν στην περίπτωση της αίγας περί τα 400 λίτρα και για το πρόβατο γύρω στα 250 λίτρα ετησίως.

Δηλαδή, με το ίδιο ζωικό κεφάλαιο που διαθέτουμε ακόμη και σήμερα θα μπορούμε να καλύψουμε τις αυξημένες μελλοντικές μας ανάγκες εάν βελτιώσουμε τον ζωικό μας πληθυσμό. Αυτό βέβαια προϋποθέτει εκσυγχρονισμό, βελτίωση πρακτικών και όχι παραμονή στο παρελθόν.

Ποια μέτρα λαμβάνει το Υπουργείο σας για την επίτευξη των πιο πάνω στόχων;

Από την πλευρά μας ως Υπουργείο, έχουμε εξαγγείλει και υλοποιούμε μια ολοκληρωμένη Πολιτική στη βάση 7 Σημείων για την περίοδο 2016-2018 και με προϋπολογισμό €34 εκατ. Δημόσια Δαπάνη με τρεις βασικούς πυλώνες:

1. Βελτίωση της παραγωγικότητας των υφιστάμενων ζώων με παράλληλη αύξηση της ποσότητας γάλακτος που διοχετεύεται στη μεταποιητική βιομηχανία
2. Αύξηση του ζωικού κεφαλαίου
3. Μετριασμό του προβλήματος της εποχικότητας.

Ειδικότερα όσον αφορά τον 1ο Στρατηγικό μας στόχο που αφορά τη βελτίωση της παραγωγικότητας, θα διατίθενται μέσω ειδικού μέτρου «για την ενίσχυση της καλής διαβίωσης των αιγοπροβάτων» του ΠΑΑ 2014-2020 που θα προκηρυχτεί για πρώτη φορά στην Κύπρο τον Ιανουάριο του 2017, από €7 εκατ. ανά διετία που αντιστοιχούν σε 12,25 €/ κεφαλή ετησίως. Επιπλέον, το μέτρο της συνδεδεμένης κεφαλικής στήριξης συνεχίζεται και για την περίοδο 2017-2020 με προϋπολογισμό περί τα €4 εκατ. ετησίως.

Και όπως σας έχω αναφέρει, ως Υπουργείο στηρίζουμε την αύξηση της ποσότητας γάλακτος που διοχετεύεται στη μεταποιητική βιομηχανία αφού από την εν λόγω ενίσχυση όσοι κτηνοτρόφοι διαθέτουν πέραν των 10 τόνων γάλακτος στην τυροκόμιση θα λαμβάνουν 13,80 €/κεφαλή ετησίως ενώ οι υπόλοιποι θα λαμβάνουν €6,60.

Συνοψίζοντας, από το έτος 2017 ένας κτηνοτρόφος που μετέχει στο μέτρο για την καλή διαβίωση των ζώων και παραδίδει για τυροκόμιση πέραν των 10 τόνων γάλακτος θα λαμβάνει ουσιαστικά ετήσια κεφαλική ενίσχυση της τάξης των €26 ανά παραγωγικό ζώο.

Πρόσφατα το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου Βιομηχανίας και Τουρισμού με σχετική εγκύκλιο του απαγόρεψε τις εξαγωγές χαλλουμιού συγκεκριμένης γαλακτοβιομηχανίας για μη τήρηση του προτύπου.

Όντως, σε επανειλημμένους έλεγχους των Αρμοδίων Υπηρεσιών διαφάνηκε ότι συγκεκριμένη βιομηχανία δεν τηρούσε το πρότυπο παρασκευής του χαλουμιού που αφορούσε την κατ’ ελάχιστο περιεκτικότητα σε 20% αιγοπρόβειου γάλακτος. Το μεγαλύτερο ατόπημα, είναι ότι οι έλεγχοι διενεργήθηκαν σε περιόδους που ακόμη και με βάση την εποχικότητα της παραγωγής, υπήρχε μεγάλη διαθεσιμότητα αιγοπρόβειου γάλακτος.

Η 10ετής περίοδος προσαρμογής που εξασφαλίσαμε, προσφέρει σε όλους τη δυνατότητα να προσαρμοστούν. Να ξεκαθαρίσω ότι αιγοπρόβειο γάλα υπάρχει στην αγορά και είμαι βέβαιος ότι εάν η βιομηχανία προσφέρει στον παραγωγό ελκυστική τιμή, τότε θα πάρει και το γάλα που χρειάζεται για να παράξει χαλούμι με βάση το πρότυπο. Όλοι ανεξαιρέτως, μεταξύ των οποίων και οι τυροκόμοι, ζητούν τη στήριξη του Κλάδου της αιγοπροβατοτροφίας για να μπορέσει να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του. Η κυβέρνηση, μέσα σε μία τριετία θα δαπανήσει πέραν των €34 εκατ. Δεν μπορεί όμως ο Κλάδος να στηρίζεται μόνιμα στα δεκανίκια τους Κράτους.

Σήμερα, υπάρχει μεγάλη ζήτηση τόσο στο χαλούμι όσο και στο αιγινό και πρόβειο γάλα και η τυροβιομηχανία έχει την υποχρέωση να στηρίξει τον κτηνοτρόφο με συμβόλαια, ορθολογιστικές τιμές αλλά και κατευθύνοντας τον να παράξει την ποσότητα και την ποιότητα του γάλακτος που η ίδια η βιομηχανία επιθυμεί.

Αυτό που πρέπει να μας απασχολεί, δεν είναι η μεγαλύτερη δυνατή ποσότητα εξαγωγών στη χαμηλότερη δυνατή τιμή, αλλά η ενίσχυση των εξαγωγών με την ενίσχυση της ποιότητας. Το χαλούμι αναβαθμίζεται ποιοτικά και εμπορικά μέσω της κατοχύρωσης ενώ διασφαλίζεται η παραγωγή του ΜΟΝΟ στην Κύπρο. Για αυτό, θα πρέπει να μας ενδιαφέρει η παρασκευή ενός προϊόντος με ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά, το οποίο θα πωλείται στη σωστή τιμή, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό και από αυτό θα επωφελούνται όλοι, και οι παραγωγοί και οι τυροκόμοι και οι λιανοπωλητές και η οικονομία της Κύπρου.

Κλείνοντας κ. υπουργέ και δυο λόγια για την ανομβρία που έπληξε τον τόπο μας και τις συνέπειές της στη γεωργία.

Η φύση της πρωτογενούς παραγωγής είναι δυστυχώς τέτοια που όποιοι προγραμματισμοί και να γίνουν και όσα μέτρα και να ληφθούν ο απρόβλεπτος παράγοντας του κλίματος είναι πάντοτε εκεί.

Δυστυχώς, η χρονιά που μας πέρασε ήταν μια χρονιά παρατεταμένης ανομβρίας η οποία σε συνδυασμό με το φαινόμενο των έντονων χαλαζοπτώσεων στις αρχές του έτους στα ορεινά επέφερε ένα ύψος ζημιάς πέραν των €19 εκατ. εκ των οποίων τα €11-€12 εκατ. αφορούσαν τον κλάδο της παραγωγής σιτηρών με δυσμενείς συνέπειες και στην κτηνοτροφία.

Και αυτή τη δεδομένη στιγμή όσο ποτέ άλλοτε, είναι αναγκαία η πλήρης και εκ βαθέων αναδιάρθρωση της γεωργικής ασφάλισης στην Κύπρο για να καταστεί πιο αποδοτική και πιο πλήρης αλλά και να συνάδει και απόλυτα με το κοινοτικό κεκτημένο.

Τώρα, όσον αφορά στην καταβολή των αποζημιώσεων στους δικαιούχους για τις φετινές ζημιές, η κυβέρνηση θα βάλει βαθιά το χέρι στην τσέπη και θα αποζημιώσει τους παραγωγούς μέχρι και το τελευταίο ευρώ.

Γίνεται προσπάθεια εντός των ημερών να καταβληθεί στους σιτοπαραγωγούς των 50% του ποσού της αποζημίωσης ως προκαταβολή και μόλις υποβληθεί ο συμπληρωματικός προϋπολογισμός να καταβληθεί και το υπόλοιπο ποσό σε όλους τους δικαιούχους. Την ίδια ώρα ενέργειες γίνονται για την όσο το δυνατό συντομότερη καταβολή των εκταρικών επιδοτήσεων εντός του έτους.

Βελτίωση γενετικού δυναμικού

Το γενετικό δυναμικό των εκτρεφόμενων φυλών στην Κύπρο, σύμφωνα με την επισκόπηση του Τμήματος Γεωργίας δεν αξιοποιείται σύμφωνα με τις φέρουσες δυνατότητες του.

Η μέση παραγωγή γάλακτος κατ’ έτος για τα πρόβατα ανέρχεται στα 142 λίτρα ανά ζώο ενώ για τις αίγες 164 λίτρα ανά ζώο οι οποίες θεωρούνται ιδιαίτερα χαμηλές. Με ορθή διαχείριση των υφιστάμενων μονάδων και αξιοποίηση και εμπλουτισμό του γενετικού δυναμικού των μονάδων είναι δυνατόν να επιτευχθεί σημαντική αύξηση στη γαλακτοπαραγωγή.

Σύμφωνα με έρευνες του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών, υπάρχουν μονάδες στη Κύπρο όπου με σωστή διαχείριση επιτυγχάνουν μέση ετήσια παραγωγή 297 λίτρα ανά πρόβατο και 233 λίτρα αίγα.

Οι έρευνες του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών καταδεικνύουν ότι η ορθή διαχείριση του ζωικού πληθυσμού μιας μονάδας και η ορθή του διατροφή μπορεί να βοηθήσει σημαντικά την επίτευξη της γαλακτοπαραγωγής ακόμη και στο +50% από τη σημερινή παραγωγή.

Μέτρα για την αύξηση του ζωικού κεφαλαίου

1) €3 εκατ. (Δημόσια Δαπάνη) και €3 εκατ. (ιδιωτική συμμετοχή) για την ολοκλήρωση της 2ης κ 3ης Προκήρυξης των επενδυτικών μέτρων του ΠΑΑ 07-13. Πραγματοποιήθηκε η 3η Προκήρυξη το 2014, δόθηκαν εγκρίσεις των αιτήσεων για επενδύσεις και αναμένεται η ολοκλήρωση των επενδύσεων από μέρους των δικαιούχων μέχρι τον Ιανουάριο του 2017.

2) €7 εκατ. (Δημόσια Δαπάνη) και €7 εκατ. (ιδιωτική συμμετοχή) για τη δημιουργία νέων και τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων με την εν εξελίξει προκήρυξη του επενδυτικού μέτρου του ΠΑΑ 14-20.

3) €5 εκατ. (Δημόσια Δαπάνη) και €5 εκατ. (ιδιωτική συμμετοχή) για τη χρηματοδότηση, για πρώτη φορά στη γεωργία, της εγκατάστασης εξοπλισμού για χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όπως είναι τα φωτοβολταϊκά συστήματα, η οποία αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων μας μειώνοντας ουσιαστικά το κόστος παραγωγής. Πραγματοποιήθηκε η 1η Προκήρυξη του μέτρου 4.1 – κατηγορία α΄ στις 09 Μαΐου 2016 η οποία λήγει στις 17 Οκτωβρίου 2016. Στο παρόν στάδιο, ο ΚΟΑΠ δέχεται ακόμη αιτήσεις.

4) €7 εκατ. (12,25 €/ κεφαλή) για την ποιοτική βελτίωση του τελικού προϊόντος μέσω ειδικού μέτρου του ΠΑΑ 2014-2020 που θα προκηρυχτεί για πρώτη φορά στην Κύπρο τον Ιανουάριο του 2017 για την ενίσχυση της καλής διαβίωσης των αιγοπροβάτων.

Αφορά στο Μέτρο 14 (καλή διαβίωση των αιγοπροβάτων) και θα παρέχεται ενίσχυση κατά κεφαλήν. Το Μέτρο 14 προβλέπει την παροχή ενίσχυσης για την τήρηση διετούς σχεδίου καλής διαχείρισης ευημερίας αιγοπροβάτων που περιλαμβάνει 4 δράσεις καλής διαβίωσης:

(α) Εφαρμογή βιοασφάλειας (€3,37 ανά ζώο ανά έτος)

(β) διατήρηση σωματικής κατάστασης και εξάλειψη των ευνουχισμών (€3,2 ανά ζώο ανά έτος)

(γ) πρόληψη παραγόντων που προκαλούν χωλότητα (€2,84 ανά ζώο ανά έτος)

(δ) έλεγχος για κτοπαράσιτα (ακάρεα, τσιμπούρια, ψύλλους και ψείρες) (€2,84 ανά ζώο ανά έτος).

5) €3,8 εκατ. ετησίως (13,80 €/κεφ. για όσους παραδίδουν πέραν των 10 τόνων γάλακτος – 6,60 €/κεφ ετησίως για τους υπόλοιπους).

Το Υπουργείο Γεωργίας στηρίζει την προσπάθεια τόσο των αιγοπροβατοτρόφων όσο και της τυροβιομηχανίας, συνεχίζοντας να παρέχει συνδεδεμένη κεφαλική επιδότηση και για τα έτη 2017-2020 που ανέρχεται στα €3,8 εκατ. κατ΄ έτος ούτως ώστε να αυξηθούν και οι ποσότητες παραγωγής και να καταλήξει περισσότερο αιγινό και πρόβειο γάλα στην βιομηχανία για τυροκόμηση.

Για τα έτη 2017-2020 σε μια προσπάθεια περαιτέρω ενίσχυσης της παράδοσης γάλακτος σε βιομηχανίες η ελάχιστη ετήσια παράδοση γάλακτος τέθηκε με υπουργική απόφαση στους 10 τόνους και η κεφαλική επιδότηση εκτιμάται ότι θα ανέλθει για όσους παραδίδουν πέραν των 10 τόνων γάλακτος σε 13,80 €/κεφ και για τους υπόλοιπους σε 6,60 €/κεφ.

Όλα άρχισαν το 2003

Οι δυνατότητες και οι προοπτικές για το χαλούμι είναι σημαντικές και προδιαγράφονται αρκετά πιο ευοίωνες με την κατοχύρωση του προϊόντος ως Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) στην ΕΕ. Αυτό το γνωρίζουν οι πάντες και καταβάλλονται σημαντικές προσπάθειες απ’ όλους για προσαρμογή στα νέα δεδομένα.

Όλοι το αντιλαμβάνονται αυτό εκτός από μια ομάδα ατόμων που για προσωπικά και μόνο συμφέροντα δεν λένε να αντιληφθούν ότι για να ονομάζεται το προϊόν χαλούμι θα πρέπει το αιγοπρόβειο γάλα να υπερισχύει του αγελαδινού. Μια ομάδα με ισχυρές διασυνδέσεις που δίνει μάχες σε όλα τα επίπεδα προκειμένου να εμποδίσει την κατοχύρωση του προϊόντος.

Η προσπάθεια για εγγραφή του χαλουμιού ως Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης άρχισε το 2003. Σήμερα, 13 χρόνια μετά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται είτε να τον αποδεχθεί και να τον δημοσιεύσει, είτε να τον απορρίψει.

Παράλληλα, με την κατοχύρωση «τρέχει» πρόγραμμα προσαρμογής με τα νέα δεδομένα ώστε σταδιακά να είναι όλοι έτοιμοι για διασφάλιση της συμμόρφωσης όλων των παραγωγών με τις προδιαγραφές του νέου προτύπου. Προς αυτή την κατεύθυνση εγκρίθηκε 10ετής μεταβατική περίοδο. Κατά τη μεταβατική περίοδο υπάρχει η δυνατότητα παρασκευής του χαλουμιού με ποσοστό αγελαδινού γάλακτος μέχρι και 80%.

Ο χρόνος για να αντιμετωπιστούν οι όποιες δυσκολίες υπάρχει και η εγγραφή του χαλουμιού θα αποβεί προς όφελος των παραγωγών, των μεταποιητών, αλλά και της κυπριακής οικονομίας.

Η ελάχιστη αναλογία αιγινού και πρόβειου γάλακτος ορίζεται με βάση διατάγματος στο 20% και θα αυξάνεται προοδευτικά μέχρι την κάλυψη του 50% που προβλέπει το πρότυπο.

Διάταγμα και 10ετής μεταβατική περίοδος

Με την κατάθεση του φακέλου για το χαλούμι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για κατοχύρωσή του ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, εγκρίθηκε μεταβατική περίοδος 10 χρόνων με ισχύ από την 9η Ιουλίου 2014 και η ποσόστωση του αιγινού, πρόβειου και αγελαδινού γάλακτος ορίζεται με διάταγμα, που εκδόθηκε σήμερα, σύμφωνα με το Άρθρο 17Β του «περί της τυποποίησης, διαπίστευσης και τεχνικής πληροφόρησης Νόμου του 2002».

Η ελάχιστη αναλογία αιγινού και πρόβειου γάλακτος ορίζεται στο 20% και θα αυξάνεται προοδευτικά μέχρι την κάλυψη του 50% που προβλέπει το πρότυπο.

Σημειώνεται ότι το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού έχει ακολουθήσει τη νενομισμένη διαδικασία για την έκδοση του εν λόγω Διατάγματος.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ενημερωθεί αναφορικά με το εν λόγω Διάταγμα εξού και αυτό έχει δημοσιευθεί ως τελικό κείμενο στην επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφορικά με τους Τεχνικούς Κανονισμούς στη βάση της διαδικασίας που θεσπίζει η Οδηγία (ΕΕ) 2015/1535 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Σεπτεμβρίου 2015, για την καθιέρωση μιας διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προδιαγραφών και των κανόνων σχετικά με τις υπηρεσίες της κοινωνίας των πληροφοριών.

Σύμφωνα με το εν λόγω Διάταγμα, ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού «ορίζει την ελάχιστη αναλογία αιγινού ή πρόβειου γάλακτος ή μείγματος αυτών στις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται για την Παρασκευή χαλουμιού σε 20%.

Η ως άνω αναλογία, εφόσον δεν διαφοροποιηθεί μέχρι τότε, θα ισχύει μέχρι την κατοχύρωση της ονομασίας Χαλούμι στο μητρώο των προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης δυνάμει του Κανονισμού ΕΕ αρ. 1151/2012 ή, σε περίπτωση που η εν λόγω καταχώριση συνοδευθεί με μεταβατική περίοδο, μέχρι τη λήξη της μεταβατικής περιόδου».

Σημαντικό είναι το γεγονός ότι, το εν λόγω Διάταγμα, σε αντίθεση με οποιαδήποτε άλλα Διατάγματα ανάλογου περιεχομένου που εκδόθηκαν στο παρελθόν, αποτελεί μέρος της διαδικασίας κατοχύρωσης της ονομασίας «ΧΑΛΛΟΥΜΙ» (HALLOUMI) / «HELLIM» ως Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης.

Στο εν λόγω Διάταγμα παραπέμπει επίσης ο υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, με Απόφαση του ημερομηνίας 9/7/2014 (Κ.Δ.Π. 326/2014), σχετικά με την έγκριση δεκαετούς μεταβατικής περιόδου αναφορικά με την αναλογία των ειδών γάλακτος του προϊόντος που θα φέρει την ονομασία «ΧΑΛΛΟΥΜΙ» (HALLOUMI)/«HELLIM».

Υπογραμμίζεται ότι οι ενέργειες του υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού είναι πάντοτε προσανατολισμένες προς τη διασφάλιση της νομιμότητας και της συμμόρφωσης όλων των επιχειρήσεων με την κείμενη νομοθεσία αναφορικά με την παρασκευή του εν λόγω προϊόντος, μέρος της οποίας αποτελεί και το Διάταγμα ημερ. 9/7/2014.

Αυτές δε οι ενέργειες σκοπό έχουν τη διαφύλαξη του παραδοσιακού τυριού της Κύπρου με την ονομασία χλλούμι, του αυθεντικού τρόπου παρασκευής του και την κατοχύρωσή της ονομασίας «ΧΑΛΛΟΥΜΙ» (HALLOUMI) / «HELLIM» ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης.

Πηγή: philenews.com