Η κυβέρνηση γνωρίζει καλά ότι η συζήτηση με τους θεσμούς για τα ενεργειακά είναι ίσως το πιο ακανθώδες θέμα της συνολικής ατζέντας. Συγκεκριμένα αφορά στην χρόνια απαίτηση της Kομισιόν να συμμορφωθεί η χώρα μας με την απόφαση του Ευρωπαϊκού δικαστηρίου για την πρόσβαση τρίτων στον λιγνίτη. Πρόκειται για προαπαιτούμενο της τρίτης αξιολόγησης , μια δέσμευση  την οποία οι θεσμοί συνδέουν άμεσα με τον δεσμευτικό στόχο για μείωση των μεριδίων της ΔΕΗ κάτω από το 50% το 2020. Στο τραπέζι τίθεται και ένα ακόμη δύσκολο θέμα για την ελληνική πλευρά , αυτό της κατάργησης των ΝΟΜΕ ( δημοπρασίες ισχύος) στην οποία προχώρησε  η ελληνική κυβέρνηση μονομερώς  για να σταματήσει την οικονομική αιμορραγία της ΔΕΗ. Oπως διατυπώθηκε και στην τελευταία έκθεση της ενισχυμένης εποπτείας της ελληνικής οικονομίας, η Κομισιόν ήταν αντίθετη με την απόφαση της κυβέρνησης να καταργήσει τις δημοπρασίες ΝΟΜΕ.  Για τα δύο αυτά ζητήματα μεταξύ των δύο πλευρών επικρατεί  χάσμα το οποίο ως φαίνεται δεν δύναται να γεφυρωθεί ως τα τέλη Ιανουαρίου οπότε και κλείνει η αξιολόγηση. Αν και οι Βρυξέλλες επικρότησαν την πρωτοβουλία της κυβέρνησης για πλήρη απολιγνιτοποίηση ως το 2023 φαίνεται ότι δεν ισοφαρίζουν με το νέο business plan της ΔΕΗ και τις λοιπές δεσμεύσεις οι οποίες παραμένουν σε εκκρεμότητα εδώ και πολλά  χρόνια. Συγκεκριμένα η DG Comp (γενική διεύθυνση Ανταγωνισμού) στις διαπραγματεύσεις που είναι σε εξέλιξη με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη λήψη «διορθωτικών αντι-μονοπωλιακών μέτρων»,  επιμένει πως η απολιγνιτοποίηση δεν ανοίγει την αγορά.

Πρόταση συμβιβασμού

Σύμφωνα με πληροφορίες η ελληνική πλευρά έχει παρουσιάσει στις Βρυξέλλες μια πρόταση  πάνω στην οποία εξελίσσεται ένα σκληρό παζάρι μεταξύ των δύο πλευρών. Αφορά στην δημιουργία ενός κοινοπρακτικού σχήματος  (SPV) από τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της χώρας στις οποίες η ΔΕΗ θα παρέχει χωρίς διαδικασίες δημοπράτησης μια ικανή ποσότητα ρεύματος από τις λιγνιτικές μονάδες.  «Ναι» αλλά με πλήρη διεύρυνση προς πάσα κατεύθυνση ήταν η απάντηση της αρμόδιας επιτροπής ζητώντας αφενός να μπουν στο κοινοπρακτικό σχήμα όλες οι εταιρείες προμήθειας αφετέρου η προμήθεια ρεύματος να αφορά και τις υδροηλεκτρικές μονάδες πέραν των λιγνιτικών. Εκκρεμότητα υπάρχει όμως και ως προς τον τρόπο διαμόρφωσης της τιμής αγοράς ηλεκτρικής ισχύος της εταιρείας ειδικού σκοπού από τη ΔΕH. Σύμφωνα με πληροφορίες, η DG COMP προτείνει τις δημοπρασίες, ενώ το ΥΠΕΝ διαφωνεί επιδιώκοντας μία οριζόμενη τιμή η οποία θα συνυπολογίζει τα κόστη της δημόσιας εταιρείας.

Η διάσταση απόψεων σε συνδυασμό με τους δεδομένους ασφυκτικούς χρόνους ( τέλος Ιανουαρίου), οδηγούν  το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην τακτική απόκτησης περισσότερου χρόνου, με στόχευση να μετατεθεί το κλείσιμο των ενεργειακών θεμάτων πέντε μήνες αργότερα κατά την αξιολόγηση του Ιουνίου. Στο μεταξύ η ελληνική πλευρά επιδιώκει  να τρέξει τις ιδιωτικοποιήσεις της ΔΕΠΑ Εμπορίας και της ΔΕΠΑ Υποδομών , την μερική ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ  ενώ ωστόσο θα έχουν βγει εκτός συστήματος και οι πρώτες λιγνιτικές μονάδες. Επιτελείς του υπουργείου βρίσκονται το τελευταίο διάστημα  σε συνεχείς  συσκέψεις και συναντήσεις με αρμοδιους φορείς σε μια προσπάθεια να  επιταχυνθεί το πλάνο απολιγνιτοποιήσης της δημόσιας επιχείρησης βάσει του σχεδίου που παρουσίασε προ ολίγων εβδομάδων ο νέος πρόεδρος της ΔΕΗ Γ. Στάσσης. Στην παρούσα φάση το μεγαλύτερο όπλο στην φαρέτρα της κυβέρνησης είναι το εντυπωσιακό  turnarround story  της ΔΕΗ μετά το σημείο μηδέν στο οποίο βρέθηκε η επιχείρηση στις αρχές καλοκαιριού όταν  αντιμετώπισε τον μεγαλύτερο κίνδυνο στην ιστορία της που απείλησε ακόμη και την επιβίωσή της.  Να υπενθυμίσουμε ότι παρουσίαζε ταμειακό έλλειμμα 900 εκατ. ευρώ. Η πορεία της επιχείρησης σήμερα , αναμφισβήτητα έχει αντιστραφεί , η λειτουργική κερδοφορία αυξάνεται , η μετοχή της ΔΕΗ έχει εκτοξευθεί, ενώ διεθνείς οίκοι αναβαθμίζουν την πιστοληπτική της ικανότητα. 

Μαρία Σμιλίδου