Με δημοσίευμα που τιτλοφορείται “Η μεγαλύτερη τράπεζα της Ελλάδας κατηγορείται για παραβίαση κεφαλαιακών ελέγχων” οι  FT αποκαλύπτουν το πλούσιο παρασκήνιο των στενών δεσμών Σάλλα – Λογοθέτη, το πόρισμα της κεντρικής ΤτΕ, την έρευνα της εισαγγελέως Διαφθοράς αλλά και το πρόστιμο που επέβαλλε η ΕΚΤ στην Πειραιώς. Το ρεπορτάζ αναφέρει :

 Οι συγκεκριμένες συναλλαγές εικάζεται ότι σχετίζονται με την Libra, μια αμερικανική εταιρεία που συνδέεται με το κόμμα των Δημοκρατικών των ΗΠΑ. Η επικεφαλής εισαγγελέας της Ελλάδας κατά της διαφθοράς κατηγόρησε την Τράπεζα Πειραιώς, την τράπεζα των μεγαλύτερων δανειοδοτήσεων στη χώρα, για παραβίαση των ελέγχων κεφαλαίου σε συναλλαγές που σχετίζονται με τη Libra, μια αμερικανική εταιρεία που είχε προηγουμένως προσφέρει εγγυήσεις για την επιβίωση της τράπεζας. Η υπόθεση εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη διακυβέρνηση και τη σταθερότητα των ελληνικών τραπεζών, που ακόμα πασχίζουν  να ανακάμψουν από την οκταετή κρίση που είδε την εθνική παραγωγή να πέφτει κατά 25 τοις εκατό.

Επίσης, φωτίζει τη στενή σχέση μεταξύ Πειραιώς και Libra, των οποίων οι ιδιοκτήτες της οικογένειας έχτισαν μια μικρή ναυτιλιακή εταιρεία με μια χούφτα σκαφών σε μια διεθνή κοινοπραξία με επιχειρήσεις σε 35 χώρες, από τη ναυτιλία και την αεροπορία έως τις ανανεώσιμες της ενέργειας, του τουρισμού και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.      

Η εισαγγελέας, Ελένη Τουλουπάκη, ερευνά την Πειραιώς, τον πρώην Πρόεδρό της Μιχάλη Σάλα και ορισμένες συναλλαγές που σχετίζονται με την Libra, που ανήκει στην οικογένεια Λογοθέτη, οι οποίοι είναι μεγάλοι υποστηρικτές των δημοκρατικών πολιτικών στις ΗΠΑ.

Η έρευνα  παρακινήθηκε από εκθέσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Ελλάδας και της υπηρεσίας κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες για μεταβιβάσεις το 2016 από την Πειραιώς σε υπεράκτιες εταιρείες στην Κύπρο, των οποίων οι πραγματικοί ιδιοκτήτες περιλαμβάνουν τον ιδρυτή της Libra Μιχαήλ Λογοθέτη και άλλους υπαλλήλους. Αντίγραφα των εκθέσεων έχουν παρατηρηθεί από τους Financial Times. Η Libra και ο κ. Σάλλας αρνούνται κάθε αδίκημα. Οι δικηγόροι τους λένε ότι η έρευνα του κατήγορου ήταν σοβαρά ελαττωματική και έχουν ζητήσει την ακύρωσή της.

Η Πειραιώς αρνήθηκε να σχολιάσει.

Η Libra ήταν ένας από τους μεγαλύτερους δανειολήπτες της Πειραιώς και αργότερα βοήθησε να ξελασπώσει η Τράπεζα — αγοράζοντας δάνεια για να συρρικνωθεί ο ξεχειλωμένος  ισολογισμός της αλλά και αγοράζοντας ιδία κεφάλαια όταν δεν μπόρεσαν να βρεθούν άλλοι υποστηρικτές.

Το γκρουπ διευθύνει τώρα ο Γιώργος Λογοθέτης, γιος του ιδρυτή Μιχαήλ Λογοθέτη. Μεγαλώνοντας στο Λονδίνο και τώρα με έδρα τη Νέα Υόρκη, ο μικρός Λογοθέτης και η οικογένειά του θεωρούνται στυλοβάτες της Ελληνοαμερικανικής επιχειρηματικής κοινότητας και του Δημοκρατικού Κόμματος, που έχουν στηρίξει υποψηφίους όπως η Χίλαρι Κλίντον. Ο κ. Λογοθέτης, ένας ένθερμος φιλάνθρωπος, υπηρετεί επίσης στο Συμβούλιο μιας φιλανθρωπικής οργάνωσης που συστάθηκε από τον πρώην Πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα.

Ο κ. Λογοθέτης μεγέθυνε τη φήμη της επιχείρησης όταν το 2006  πώλησε τα πλοία της εταιρείας στο ύψος της παγκόσμιας ανόδου των μεταφορών και εισήλθε εκ νέου στην αγορά το 2009, όταν οι τιμές των πλοίων βρίσκονταν σε ιστορικές χαμηλές θέσεις.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης, ενίσχυσε τους δεσμούς των συνεργατών του με τους Έλληνες τραπεζίτες αλλά και τους πολιτικούς ηγέτες, ενώ παράλληλα επιδιώκει επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίες χρηματοδοτούνται μερικές φορές από δάνεια από της Πειραιώς.

Τον Οκτώβριο του 2017, η Τράπεζα της Ελλάδας πραγματοποίησε ειδικό έλεγχο των σχέσεων της Libra με την Πειραιώς, όπου ανέφερε ότι αποκάλυψε “μια σειρά μεταβιβάσεων στο εξωτερικό των κεφαλαίων κατά παράβαση των ελέγχων κεφαλαίων”, σύμφωνα με επίσημη έκθεση που είδαν οι Financial Times.

Όπως συγκεκριμένα αναφέρει η έκθεση ¨η Libra είχε ευρεία συνεργασία με την τράπεζα και είναι ένας από τους μεγαλύτερους μετόχους της”.

Η Ελλάδα επέβαλε ελέγχους κεφαλαίων στα μέσα του 2015, όταν οι τράπεζές της έχασαν προσωρινά την πρόσβαση σε χρηματοδότηση έκτακτης ανάγκης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η χώρα παραλίγο να δει την έξοδο από το ευρώ.

Έκθεση της ελληνικής υπηρεσίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες τον Νοέμβριο του 2017 έθιξε επίσης ανησυχίες σχετικά με ορισμένες μεταβιβάσεις χρήματος που βρίσκονται στο εξωτερικό από την Πειραιώς.

Δικαστική πηγή ανέφερε ότι η επακόλουθη έρευνα από τον κατήγορο αποκάλυψε “επαρκείς ενδείξεις” για να δικαιολογήσει περαιτέρω διερεύνηση.

Ένας ανώτερος ερευνητικός δικαστής, Κωνσταντίνος Πρωτονοτάριος, ανέλαβε την υπόθεση τον περασμένο μήνα. Θα κοιτάξει να ανακρίνει περίπου 40 άτομα – κυρίως πρώην τραπεζίτες και διευθυντικά στελέχη της Πειραιώς  – και να παρουσιάσει τυχόν ευρήματα σε ένα ειδικό Δικαστικό Συμβούλιο που θα αποφασίσει αν θα αναλάβει την υπόθεση στο δικαστήριο, ανέφερε δικαστικός αξιωματούχος.

Η Libra είπε: “καμία ομάδα της Libra ή της οικογένειας Λογοθέτη δεν συμμετείχε σε παραβάσεις ελέγχου κεφαλαίων”, σημειώνοντας ότι οι τράπεζες ήταν αποκλειστικά υπεύθυνες από το νόμο για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τους κανονισμούς και προσθέτοντας ότι “κατά τη στιγμή των παραβιάσεων η Libra είχε άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ πιστωτικές αποζημιώσεις κεφαλαίου” που θα της επέτρεπαν να μετακινήσει χρήματα από τη χώρα νόμιμα.

Σύμφωνα με την έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας, οι δικηγόροι του κ.Σάλλα, -ο οποίος  ανακρίθηκε ως μη εκτελεστικός πρόεδρος της Πειραιώς τον Ιούλιο του 2016 μετά από 24 χρόνια σο τιμόνι της τράπεζας-, είπαν στους ελεγκτές ότι “δεν υπήρχαν στοιχεία ότι είχε υπογράψει οποιοδήποτε έγγραφο, ότι είχε λάβει οδηγίες ή έκανε επαφές», σχετικά με τις μεταβιβάσεις, εμμένοντας στον μη εκτελεστικό ρόλο του.

Ωστόσο, οι ελεγκτές της Κεντρικής Τράπεζας κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο κ. Σάλλας εξακολουθεί να “κατευθύνει τις ενέργειες και τις αποφάσεις των ανώτερων στελεχών που είχε ο ίδιος επιλέξει προσωπικά, ασκώντας κατ ‘ αυτόν τον τρόπο τις εκτελεστικές λειτουργίες της τράπεζας”. Οι δικηγόροι του κ. Σάλα αρνήθηκαν ότι υπήρχε απόδειξη ότι εμπλέκεται άμεσα σε οποιαδήποτε από τις εικαζόμενες παραβάσεις.

O Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών παραπονέθηκε για τον τρόπο με τον οποίο διεξήγαγε την έρευνά της η κ. Τουλουπάκη. Η εισαγγελέας είναι μια αμφιλεγόμενη  προσωπικότητα, εν μέρει λόγω του ρόλου της σε μια ξεχωριστή έρευνα για φερόμενη δωροδοκία από δύο πρώην πρωθυπουργούς, τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας και τον απερχόμενο Επίτροπο της Ελλάδας στην ΕΕ. Ο κατηγορούμενος, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι οι κατηγορίες είχαν πολιτικά κίνητρα, αργότερα απαλλάχθηκε.

Η Πειραιώς εμβάθυνε τη σχέση της  με την Libra 2014, όταν η τράπεζα πώλησε ένα πακέτο δανείων € 1.05 δις σε ένα επιχειρηματικό όχημα που ανήκε στον Μιχαήλ Λογοθέτη, τον ιδρυτή και πατέρα του Γεωργίου Λογοθέτη, τον νυν Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο της κοινοπραξίας.

Ήταν μία από τις πρώτες μεγάλες πωλήσεις του ελληνικού χρέους, με την Πειραιώς να παρέχει δάνειο 200 εκατομμυρίων ευρώ για τη χρηματοδότηση της απόκτησης, σύμφωνα με τους ελεγκτές της Κεντρικής Τράπεζας. Το όχημα του Λογοθέτη απέκτησε τα δάνεια ύψους 310 εκατ., σύμφωνα με τον έλεγχο, με μια αιφνίδια έκπτωση στην αξία του, με μια κερδοφόρα συναλλαγή για την Πειραιώς, η οποία τα απέκτησε σε φθηνότερη τιμή από προγενέστερη συμφωνία.

Η Πειραιώς ζητά βοήθεια

Ένα χρόνο αργότερα, το Νοέμβριο του 2015, η Πειραιώς αναζήτησε βοήθεια από την Libra  όταν η Πειραιώς πάσχιζε να ολοκληρώσει την €2,5 δισ αύξηση κεφαλαίου που συμφωνήθηκε με τους πιστωτές της Ελλάδας για διάσωση.

Λίγες ώρες πριν από το κλείσιμο του θέματος, η Πειραιώς αντιμετώπισε έλλειμμα σχεδόν 200 εκατομμυρίων ευρώ. Η  Libra ήρθε με προσφορά της τελευταίας στιγμής ύψους 110 εκατομμυρίων ευρώ, σύμφωνα με τον έλεγχο της Κεντρικής Τράπεζας, εκ των οποίων τα 70 εκατ. αποτελούνταν από εξασφαλίσεις σε μετρητά από μη εξυπηρετούμενα  δάνεια.

Ο νεότερος κ. Λογοθέτης είπε αργότερα ότι η Libra Group ήταν “περήφανη” που βοήθησε στη διάσωση της Τράπεζας. Η Libra αμφισβητεί τον αριθμό των 110 εκατομμυρίων ευρώ που αναφέρεται στην έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας. Ένας τραπεζίτης στην Αθήνα είπε ότι υπήρχε αμοιβαία σχέση με την Πειραιώς με την τράπεζα να ενεργεί ως πηγή χρηματοδότησης για χρόνια. “Δεν είναι περίεργο που η Libra ανέλαβε να σώσει την Πειραιώς”, είπε ο τραπεζίτης.

Τον περασμένο μήνα, στην Πειραιώς επιβλήθηκε πρόστιμο 5,2 εκατομμυρίων ευρώ από την ΕΚΤ για την αποδέσμευση ασφαλειών σε μετρητά από μη εξυπηρετούμενα δάνεια για να βοηθήσει τους επενδυτές, συμπεριλαμβανομένης της Libra , να αγοράσουν τις μετοχές στο θέμα των δικαιωμάτων.

Η Libra είπε ότι “αρνείται κατηγορηματικά ότι υπήρξε ευνοϊκή μεταχείριση από την Τράπεζα Πειραιώς.

Το 2017, ο νέος διευθύνων σύμβουλος της Πειραιώς ξεκίνησε μια σαρωτική αναδιάρθρωση και ο κ. Λογοθέτης συμφώνησε να επιταχύνει την αποπληρωμή χρέους ύψους 900 εκατομμυρίων ευρώ στην τράπεζα.

“Η έκθεση της Τράπεζας Πειραιώς στην κοινοπραξία Libra και τις συνδεδεμένες εταιρείες μειώθηκε κατά 600 εκατομμύρια δολάρια τους τελευταίους 18 μήνες”, ανέφερε η Libra. “Αυτό αντιπροσωπεύει μια άνευ προηγουμένου εθελοντική αποπληρωμή χρέους. Μπορεί ακόμη και να είναι μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις δανείων στην Ελληνική εμπορική τραπεζική ιστορία».