Γράφει ο Γιάννης Γαβρίλης

Ο συγγραφέας του έργου, ο Καταλανός, (και βραβευμένος) Ζουζέπ Μαρία Μιρό, έχει πει πως ο τίτλος του τελευταίου του αυτού έργου,  ήταν πιο μεγάλος αλλά κατάλαβε ότι πρέπει να τον συμμαζέψει. Και το έκανε.

Επίσης ο Μιρό, αναφέρει στις οδηγίες του, που ακολουθούν το κείμενο του ότι το έργο ”είναι γραμμένο για έναν/μια ηθοποιό. Το φύλο δεν ενδιαφέρει. Ούτε η ηλικία. Ούτε η σωματική διάπλαση”.

Η παράσταση του έργου, που έχει ανέβει από τις 6 Απριλίου (μέχρι την Κυριακή των Βαΐων, 28/4) στο ”Θησείον – Ένα Θέατρο για τις Τέχνες” της οδού Τουρναβίτου 7, στο Θησείο, ήταν μια.. έκπληξη. Ήταν μια ερμηνευτική υπέρβαση. Ήταν μια υποκριτική τελετουργία.

Χωρίς να θέλω να υποβιβάσω την διεισδυτική σκηνοθεσία της Ζωής Ξανθοπούλου που είναι φανερό ότι επί-κοινώνησε σε βάθος με τον μονόλογο αυτόν, των πέντε εικόνων, και μας προσέφερε με αξιοσύνη την σκηνική του παρουσίαση, ούτε βεβαίως και την επίσης εξαιρετική όσο και (υποθέτω) κοπιαστική λόγω της ιδιαιτερότητας της  καθομιλουμένης Καταλανικής διαλέκτου, αλλά και της ποιητικής γλωσσικής γραφής του Μιρό, μετάφραση της έμπειρης Μαρίας Χατζηεμμανουήλ, όσο και η ατμοσφαιρικές μουσικές συνθέσεις του Φώτη Σιώτα ή την αφαιρετική σκηνογραφία του (στον γυμνό χώρο του Θεάτρου μόνο μερικά αντικείμενα αποτελούν την σκηνογραφία) του Βασίλη Αποστολάτου,…  όλη η παράσταση είναι  η ερμηνεία του Αργυρή Ξάφη!  Που από την έναρξη μέχρι και το τέλος η ενεργητική του υπόκριση, η πειστικότητα και η μεταμόρφωση, μέσω των κινήσεων και της τοποθέτησης του σώματος, της, με διαφορετική χρεία, εκφορά του λόγου, ανάλογα τον χαρακτήρα που ερμηνεύει και της άμεσης μετάβασης από χαρακτήρα σε χαρακτήρα, μας εντυπωσίασε. Κατάφερε να μας υποδείξει με σαφήνεια και τους πέντε χαρακτήρες που ο Μιρό, περιγράφει και παρουσιάζει στο έργο του, όπως και τα απλώς αναφερόμενα, μέσω της διήγησης, τρία ακόμη πρόσωπα.  Ο Αργυρής Ξάφης, ως ηθοποιός δεν επικοινωνεί μέσω της υποκριτικής απλοϊκά με το κοινό. Μέσω της υπερβατικής ερμηνείας του, φωτίζει  με κατανοητό θεατρικό τρόπο, όσα, άλλοτε δραματικά, άλλοτε πάλι χιουμοριστικά μέσα στην τραγικότητα τους, γεγονότα που αποτελούν τον κυρίαρχο κορμό του έργου. Παρακολουθήσαμε τον Αργυρή Ξάφη να μετατοπίζεται με υποκριτική ικανότητα, από τις εξομολογήσεις, τις διαφορετικές για τον καθένα από τα πέντε πρόσωπα, στις πληροφορίες που αποκαλύπτονται από αυτά, να μετακινείται με αμεσότητα από την μεταφυσική ατμόσφαιρα που εμμέσως υποδηλώνεται από το κείμενο, προς  την πρόκληση που ο συγγραφέας επιβάλλει. Η σκοτεινή και θολή μη πραγματικότητα που αντιμάχεται την φωτεινότητα της αλήθειας που και αυτή θολώνεται από την στάση των πρόσωπων που αφηγούνται, διαφορετικά ο καθένας, κατά την δική του αντίληψη (ξεκάθαρα ο  Μιρό συμπεριλαμβάνει στο έργο του το ”σύνδρομο Ρασομόν”)  αλλά και σε ένα περιβάλλον που έχει ”κτιστεί”  από τον  Μιρό, με αναφορές  στην ύπαιθρο, στη γη, στα φυτά, στα ζώα, στους δρόμους και στις διασταυρώσεις τους, μέσω της ορατής πλευράς, αλλά και εκείνης του διαστρεβλωτικού αντικατοπτρισμού σε ένα ανθρώπινο μυαλό που το έχει κατακτήσει η τρέλα, το χυδαίο, το αλλόκοτο και πολύ δύσκολα αποκωδικοποιούνται, αποκαλύπτονται, παρά μόνο μέσω της ερμηνείας του ηθοποιού μπορούν να κατανοηθούν.

Σε αυτή την παράσταση, που σας την συστήνω ανεπιφύλακτα, ο Αργυρής Ξάφης με την συνδρομή και των συντελεστών της, μας προσφέρει τον εαυτό  του ως άνθρωπο-ηθοποιό, οπού η θεατρική προσποίηση μετατρέπεται σε υποστηριγμένη και σε γερά θεμέλια δομημένη  υποκριτική. Αν ξεπερνά τον μέχρι χθες ερμηνευτικό εαυτό του θα το κρίνεται εσείς παρακολουθώντας τον.

Το έργο

Ένας έφηβος, το πιο όμορφο αγόρι σε όλη την αγροτική περιοχή της Καταλονίας, βρίσκεται νεκρός στη μέση του πουθενά. Με αφορμή αυτό το γεγονός, ξεδιπλώνεται η παθογένεια της κλειστής κοινωνίας μιας επαρχιακής πόλης στην οποία δε συμβαίνει ποτέ τίποτα. Παιδεραστία, ομοφοβία, ένοχα μυστικά, καταπιεσμένες ζωές κι ένα τραγούδι που ξυπνά τις πιο εφιαλτικές αναμνήσεις. Όσα δε λέγονται, οδηγούν στον αφανισμό των ηρώων, πραγματικό και υπαρξιακό. Ζωντανοί- νεκροί βυθισμένοι στους πόθους και στα ένστικτά τους, εγκλωβισμένοι στον καθωσπρεπισμό και σε στερεοτυπικές κατασκευές.

Αλήθεια, πόσο συνένοχοι είμαστε όταν μένουμε απλοί θεατές αυτής της ανθρωποφαγίας;