του Γιάννη Γαβρίλη

Που έχει ανέβει στο Θέατρο ‘’Βρετάνια’’, κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη στις 20.30.

Και πρόκειται για την μεταφορά στο Θέατρο του μυθιστορήματος του  Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι ‘’Σημειώσεις από το Υπόγειο’’ που δημοσιεύτηκε αρχικά, το 1864, στο περιοδικό ‘’ Εποχή’’.

Από τους μελετητές και κριτικούς του συνολικού έργου του Ντοστογιέφσκι, θεωρείται ένα από τα πλέον διάσημα έργα του και πρόδρομος των ακόλουθων σπουδαίων μυθιστορημάτων του που έχουν χαρακτηρίσει ως ‘’υπαρξιακά ’’.

Η παράσταση που παρακολουθήσαμε κυριολεκτικά μας έκοψε την ανάσα.

Γιατί μεταφέρθηκε επί σκηνής ολόκληρο και με  ένταση το λογοτεχνικό σύμπαν του ‘’Υπογείου’’ του Ντοστογιέφσκι.

Γιατί ο σκηνοθέτης Πάνος Αγγελόπουλος με βοηθό την Κατερίνα Πανταζοπούλου (που μετά τις σημαντικές παραγωγές του στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, ‘’μεταπηδά’’ στο Θέατρο το 2011) επαναφέρει με όλη την φιλοσοφική του αξία, την μελέτη και την θεατρική προσαρμογή, που έχει κάνει στο μυθιστόρημα  του Ντοστογιέφσκι, (το είχε ανεβάσει για πρώτη φορά το 2013 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών) ως μια ευρηματική και άκρως προσεγμένη παράσταση, που καταβυθίζεται, για να φέρει με την εξέλιξη της στην επιφάνεια, με τρόπο αριστοτεχνικό, όλο τον παράδοξο, όσο και σκοτεινό φιλοσοφικό κόσμο του Ντοστογιέφσκι. Ο θεατής από τα πρώτα λεπτά της έναρξης, γίνεται κοινωνός του σκηνοθετικού γίγνεσθαι του κ. Αγγελόπουλου, που προσεγγίζει θεατρικά, την ανελέητη τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Ο Πάνος Αγγελόπουλος δημιουργεί ένα θεατρικό περιβάλλον που αντικατοπτρίζει το ιδιότυπο ύφος γραφής του συγγραφέα, αλλά κυρίως τον ανεπανάληπτα καταγγελτικό λόγο του, όλη την κοινωνική κριτική και την αμφισβήτηση του υπαρκτού κόσμου, που με, (στην κυριολεξία),  επιδραστική ερμηνεία του εξαιρετικού Δημήτρη Πιατά ( που αναδεικνύεται εδώ ως ένας ιδανικός ερμηνευτής της τραγικής πλευράς της συγγραφής και υποκριτικής του Θέατρου), ασκεί μια αντί-υπαρξιακή επιβολή, ως ιδανικός ερμηνευτής του αντιφατικού λόγου του Ντοστογιέφσκι. Ο κ. Πιατάς γίνεται ο Άνθρωπος του Υπογείου, Είναι ο ανελέητος κριτής, ο στοχαζόμενος την πραγματικότητα της υπαρκτής ανυπαρξίας, στην εν ζωή, ταπεινωτική πορεία του, στις ανυπόφορες ήττες του, στην αντίσταση του σε όλα τα  σεβάσμια, ενάντια και σε αυτόν τον ίδιο τον εαυτό του, που μια επαινεί και μια καταριέται. Και όλα αυτά να εκφράζονται ,με τον πιο δύσκολό θεατρικό, υποκριτικό τρόπο. Της διακωμώδησης των πλέον μύχιων σκέψεων και των αντικρουόμενων συναισθημάτων, να αναπαριστάνονται με την δυναμική της αυθεντικότητας, της εμπειρίας και της ικανότητας ( που καλείτε να έχει ο ηθοποιός) να ξεπερνά την όποια μανιέρα και να γίνεται ένας άλλος, ήτοι, ο χαρακτήρας που περιγράφεται στο έργο. Και όχι μόνο αυτό. Ο ηθοποιός πρέπει να είναι εύπλαστος, δεκτικός, αλλά κυρίως ικανός, να ανταποκριθεί με πειστικότητα, να αφομοιώσει και να ενδυθεί τον  ήρωα που αναπαριστά, να γίνει ‘’εκείνος’’. Και αυτό κάνει εδώ ο Δημήτρης Πιατάς.

Ο Δημήτρης Πιατάς, που ‘’εξακοντίζεται’’ σε μια άλλη ερμηνευτική διάσταση. Με ισχυρό όπλο του, τις διακυμάνσεις στην φωνή και την εκφορά του λόγου, με την τοποθέτηση επί σκηνής της σωματικής υποκριτικής του, με τις εναλλασσόμενες εκφράσεις του, προβάλει τον Ντοστογιεφσκικό αντί-ήρωα σε όλη την εκρηκτική του υπόσταση, αυτή του αρρωστημένου, του αντιπαθητικού και απωθητικού, δυστυχή ανθρώπου.

Ο κ. Πιατάς με την ερμηνεία του, επιβεβαιώνει και τον σκηνοθέτη του, πόσο μάλλον τον ίδιο τον  Ντοστογιέφσκι σε αυτή την μεταφορά στο Θέατρο της σπουδής του μεταξύ της συνείδησης και του αντί- συνειδησιακού χάους, της πραγματικότητας και της ψευδεπίγραφης κοινωνικότητας.

Μαζί του, αποκαλύπτοντας την αισθητική της υποκριτικής  της, η Κατερίνα Μισιχρόνη στον δύσκολο ρόλο (με λίγα λόγια και την πρόκληση να παίξει τις σιωπές της, με τις εκφράσεις και το σώμα της) μας έδωσε μια εξαιρετική ερμηνεία της νεαρής αλλά τόσο περιθωριοποιημένης πόρνης που αποζητά στο πρόσωπο του ανθρώπου του Υπογείου την αναγνώριση, την αποδοχή, μη αντιλαμβανόμενη ότι και εδώ, και πάλι ψεύδεται αυτός και η σχέση που αναπτύσσει μαζί της, την δική του εξιλέωση επιδιώκει.

Όμως και ο Κωνσταντίνος Ζημιανίτης, στο ρόλο του αφηγητή, χτίζει έναν ακόμη τραγικό ήρωα και τόσο εμφαντικό, αφηγούμενος τα παρόμοια μέρη του μυθιστορήματος που θεατροποιήθηκαν επάξια.

Όπως και το σκηνοθετικό εύρημα του κ. Αγγελόπουλου, όπου η θεατρική αναπαράσταση, στην αναφορά που γίνεται από τον Ντοστογιέφσκι στην σχέση – ομοιότητα που έχει ο άνθρωπος με έναν ποντικό, βλέπουμε μια μικρή ομάδα χορού (αποτελείται από τρεις χορεύτριες – Χορογραφία: Άρτεμις Ιγνατίου) που επί σκηνής, περιστρέφονται, έρπονται, πλησιάσουν και με τον δικό τους τρόπο θωπεύουν τον άνθρωπο του Υπογείου, ταυτιζόμενες μαζί του. Αυτή είναι μια ακόμη από τις ενδιαφέρουσες σκηνές της παράστασης, γιατί επιβάλλεται και αναπαριστάται η περιγραφική αναφορά του Ντοστογιεφσκι στη σχέση και την ομοιότητα του ‘’πρακτικού ανθρώπου της δράσεως’’ με έναν ποντικό ‘’υβρισμένο, γελοιοποιημένο, δαρμένο, που ‘’βυθίζεται σε μια αδιάκοπη μνησικακία, φαρμακερή και, προπάντω,αιώνια’’.

Συνταρακτικό και επιβλητικό επίσης στοιχείο της παράστασης, η μουσική που την επενδύει. Του σημαντικού συνθέτη Δημήτρη Παπαδημητρίου. Συνθέσεις που προεκτείνουν την δράση, όσο και την αντίδραση, με την δυναμική συνθετική ευφυία του κ. Παπαδημητρίου.

Όλα σε αυτή την ιδιαίτερη παράσταση είναι προσεγμένα και μελετημένα. Όπως τα κοστούμια της Ανδρομάχης Μοντζολή, όπως και η προσαρμογή του σκηνικού χώρου του Γιάννη Ζημιανίτη.

Αν  ενδιαφέρεστε να δείτε μια (και όχι οποιαδήποτε) θεατρική παράσταση, αν δεν σας ενδιαφέρει μόνο η ψυχαγώγηση σας, αν επιθυμείτε να βρείτε την αισθητική και την υποβλητική υπόσταση του Θεάτρου, τότε μη χάσετε την παράσταση αυτή.

Κάθε Δευτέρα – Τρίτη – Τετάρτη: 20:30

Διάρκεια: 90 λεπτά

Τιμές Εισιτηρίων: 15€, 20€, 22€
Ειδικές τιμές για φοιτητές, δασκάλους ακαδημαϊκούς, πολιτιστικούς συλλόγους, ανέργους κ.ά. (στο ταμείο του θεάτρου)

Προπώληση:

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/to-ypogeio-tou-f-ntostogiefski/

Στο ταμείο του θεάτρου τις ημέρες της παράστασης