Στην ετήσια συζήτηση για την κατάσταση της ΕΕ, οι ευρωβουλευτές και η πρόεδρος von der Leyen συζήτησαν το έργο της Επιτροπής για το προηγούμενο δωδεκάμηνο και τις πιο επείγουσες προκλήσεις.

Ανοίγοντας τη συζήτηση, η πρόεδρος του Κοινοβουλίου Roberta Metsola δήλωσε: «Η Ένωσή μας προχωρούσε πάντα μπροστά επειδή κάποιοι ήταν πρόθυμοι να κάνουν ένα άλμα όταν το απαιτούσε η στιγμή και να μετατρέψουν την αβεβαιότητα σε πιθανότητα. Οι πολίτες ζητούν μια Ένωση που θα κάνει περισσότερα για να τους προστατεύει, να τους στηρίζει και να μάχεται για αυτούς — όσον αφορά την ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα, τις οικονομικά προσιτές κατοικίες, τις ποιοτικές θέσεις εργασίας, το κλίμα και τα σύνορα. Θέλουν μια Ευρώπη που να στέκεται περήφανα στα πόδια της και περήφανα για τις αξίες της. Αυτή είναι η στιγμή για θάρρος, φιλοδοξία και αποτελέσματα.»

«Η κατάσταση της Ένωσής μας είναι η ισχυρότερη που υπήρξε ποτέ. Η κατάσταση της Ένωσής μας μπορεί επίσης να είναι τόσο επισφαλής όσο ήταν ποτέ», δήλωσε η πρόεδρος της Επιτροπής Ursula von der Leyen. Τόνισε ότι η επανεκκίνηση της οικονομίας της Ευρώπης αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα, αναφερόμενη στον χάρτη πορείας «Μία Ευρώπη, Μία αγορά» και δηλώνοντας ότι, έως το τέλος του επόμενου έτους, «μπορούμε και πρέπει να ολοκληρώσουμε αυτή την ιστορική αναμόρφωση της ενιαίας αγοράς».

«Η μελλοντική μας ευημερία και ασφάλεια θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο διαχείρισης των σημείων καμπής της εποχής μας: κλιματική αλλαγή και τεχνητή νοημοσύνη», δήλωσε, τονίζοντας ότι «η Ευρώπη μπορεί, πρέπει και θα συνεχίσει να ακολουθεί την πορεία των στόχων μας για το κλίμα». Ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα παρουσιάσει ένα νέο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, μια συμμαχία για την ασφάλιση του κλίματος, ένα ευρωπαϊκό σχέδιο για τον καύσωνα και μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τα ύδατα.

Όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, η Ursula von der Leyen τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει μαζικά την υπολογιστική της ικανότητα και να αναπτύξει νέους τρόπους χρήσης δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων για επενδύσεις στις πιο ελπιδοφόρες ευρωπαϊκές νεοφυείς επιχειρήσεις και εταιρείες. Στους τομείς της υγείας, των μεταφορών, των γεωργικών προϊόντων διατροφής, της προηγμένης μεταποίησης, καθώς και της άμυνας και του διαστήματος, η βιομηχανική τεχνητή νοημοσύνη έχει τη μεγαλύτερη δυναμική, ανέφερε, και στη συνέχεια ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα παρουσιάσει σύντομα «πρωτοβουλίες που αλλάζουν τους κανόνες σε αυτούς τους τομείς».

Μιλώντας για τον κατακερματισμό του βασισμένου σε κανόνες διεθνούς συστήματος, η πρόεδρος της Επιτροπής δήλωσε ότι «πρέπει επειγόντως να επανεξετάσουμε τις εταιρικές μας σχέσεις». Απευθυνόμενη στον πρωθυπουργό του Καναδά Mark Carney, ο οποίος παρακολούθησε την ομιλία στην αίθουσα της ολομέλειας του Κοινοβουλίου, δήλωσε: «Θα ήθελα να συνεργαστώ μαζί σας για να ανοίξουμε την πόρτα ώστε ο Καναδάς να είναι το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ».

Μιλώντας για την ασφάλεια και τις υβριδικές απειλές που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, πρόεδρος von der Leyen δήλωσε ότι η Ευρώπη χρειάζεται ένα πρωτόκολλο ασφάλειας έκτακτης ανάγκης για τον συντονισμό της ευρωπαϊκής αντίδρασης, την αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης και τον μετριασμό των επιπτώσεών τους. Δεδομένης της φύσης και της κλίμακας των διακυβευμάτων, ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα παρουσιάσει τις ιδέες της «για την υλοποίηση ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας». Όσον αφορά τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, επανέλαβε την αταλάντευτη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία και δήλωσε ότι η ΕΕ θα ενισχύσει τις κυρώσεις της κατά της Ρωσίας.

Αναφερόμενη στα γεγονότα στη Θέουτα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η κα. von der Leyen δήλωσε ότι «τα σύνορα της Θέουτα είναι ευρωπαϊκά σύνορα. Γιατί η Θέουτα είναι η Ισπανία. Η Θέουτα είναι Ευρώπη. Και η Ευρώπη θα είναι εκεί για εσάς.» Επισήμανε επίσης τη μείωση κατά 55% των παράνομων αφίξεων τα τελευταία δύο χρόνια και την περαιτέρω μείωση κατά 35% φέτος. «Το μήνυμα της Ευρώπης είναι σαφές: θα συμμορφωνόμαστε πάντα με τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματά μας. Ωστόσο, δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ όσον αφορά την προστασία των συνόρων μας.»

Για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η von der Leyen ανακοίνωσε ότι αύριο θα παρουσιαστεί πρόταση ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα παιδιά. «Όχι μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 13 ετών. Όχι προσωπικοί λογαριασμοί κάτω των 15 ετών». Από τα 13 έως ότου ένα παιδί γίνει 15 ετών, θα μπορούν να δημιουργηθούν μόνο λογαριασμοί ανηλίκων, οι οποίοι και θα εποπτεύονται από τους γονείς, με περιορισμένα χαρακτηριστικά και χρονικό περιορισμό έως μία ώρα την ημέρα. Για ανηλίκους μεταξύ 15 και 18 ετών, ο ασφαλής σχεδιασμός θα αποτελεί υποχρέωση για τις πλατφόρμες. «Η Ευρώπη έχει την δύναμη να αναλαμβάνει δράση. Εμείς αποφασίζουμε τους κανόνες μας, όχι οι μεγάλοι παίχτες της τεχνολογίας», δήλωσε η von der Leyen.

Ομιλητές των πολιτικών ομάδων

Ο Manfred Weber (ΕΛΚ, Γερμανία) δήλωσε ότι η Ευρώπη κλυδωνίζεται σε τρία μέτωπα: ραγδαίες τεχνολογικές αλλαγές που οφείλονται στην τεχνητή νοημοσύνη, ριζική γεωπολιτική αλλαγή και αυξανόμενη οικονομική ανασφάλεια, η οποία αντικατοπτρίζεται στην απώλεια βιομηχανικών θέσεων εργασίας. Υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να αντιδράσει ακούγοντας τους πολίτες, αντί να μιλά από άμβωνος, και εφαρμόζοντας ρεαλιστικές πολιτικές, μεταξύ άλλων για το κλίμα και την αυτοκινητοβιομηχανία. Υποστήριξε την πρόταση της προέδρου της Επιτροπής για ενίσχυση της προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο και ζήτησε πολύ βαθύτερη ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της άμυνας, συμπεριλαμβανομένων μιας ενιαίας αγοράς εξοπλισμών, κοινών δομών διοίκησης, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και δορυφόρων. Όσον αφορά την οικονομία, ζήτησε ισχυρότερες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την ανταγωνιστικότητα, δηλώνοντας τη στήριξή του για έναν ισχυρό μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ (ΠΔΠ). Οι εμπορικές συμφωνίες όπως η CETA, είπε, δεν αφορούν μόνο την πρόσβαση στην αγορά, αλλά και την οικοδόμηση συμμαχιών σε μια μεταβαλλόμενη παγκόσμια τάξη.

Η Iratxe García (Σοσιαλιστές, Ισπανία) κάλεσε την ΕΕ «να είναι γενναία», στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής και να θέσει τέλος στην εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα που εξάγουν αυταρχικά καθεστώτα. Το ευρωπαϊκό εγχείρημα «δεν θα επιβιώσει εάν οι πολίτες μας δεν μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια», δήλωσε, ζητώντας να ψηφιστεί η νομοθεσία για την οικονομικά προσιτή στέγαση, καθώς και η νομοθεσία για τις ποιοτικές θέσεις εργασίας, ζητώντας ευρωπαϊκές εγγυήσεις για τα δικαιώματα των γυναικών. Επέμεινε επίσης ότι τα σύνορα της ΕΕ πρέπει να προστατεύονται «χωρίς να εγκαταλείπουμε τις αξίες μας». Ζήτησε την αναστολή των συμφωνιών σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ και τη δήμευση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Όσον αφορά τον προϋπολογισμό της ΕΕ, υπογράμμισε ότι «δεν μπορούμε να κάνουμε περισσότερα με λιγότερα». Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «η Ευρώπη του 21ου αιώνα θα είναι δυνατή μόνο εάν οι φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις συνεργαστούν, χωρίς να προσβλέπουν στην ακροδεξιά».

«Υπάρχουν τώρα, το 2026, δύο Ευρώπες» δήλωσε ο Jordan Bardella (Πατριώτες για την Ευρώπη, Γαλλία). «Υπάρχει η Ευρώπη εκείνων που γράφουν τους κανόνες, των γραφειοκρατών που σπαταλούν δημόσιο χρήμα και που εφευρίσκουν τους φόρους του αύριο (…) και έπειτα υπάρχει η Ευρώπη εκείνων που πρέπει να πληρώσουν». Κατήγγειλε ότι η νομοθεσία ETS2 οδηγεί τον «αφόρητο σφυροκόπημα της μεσαίας και εργατικής τάξης» και πρόσθεσε ότι η Ευρώπη «προστατεύει επίσης όλο και λιγότερο», υπογραμμίζοντας την κατάσταση στη Θέουτα. «Οι λαοί της Ευρώπης περιμένουν μόνο ένα πράγμα: να προστατεύσουμε τα σύνορά μας», δήλωσε. Όσον αφορά την οικονομική πολιτική, κατήγγειλε «το μεγάλο ευρωπαϊκό παράδοξο»: «Ρυθμίζουμε αυτό που δεν ξέρουμε πλέον πώς να παράγουμε και εισάγουμε αυτό που εμείς οι ίδιοι έχουμε απαγορεύσει να παράγουμε (…) ας ενστερνιστούμε επιτέλους την ευρωπαϊκή προτίμηση στις δημόσιες συμβάσεις», δήλωσε.

Ο Patryk Jaki (Συντηρητικοί, Πολωνία) δήλωσε ότι η υπερβολική γραφειοκρατία της ΕΕ εξακολουθεί να παρεμποδίζει την ανάπτυξη και την καινοτομία. Ζήτησε να ληφθούν μέτρα για την προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων από την αύξηση των τιμών της ενέργειας, μεταξύ άλλων με την επανεξέταση των πράσινων πολιτικών που, όπως δήλωσε, αυξάνουν το κόστος και παρεμποδίζουν την ανταγωνιστικότητα. Όσον αφορά τη μετανάστευση, ζήτησε αυστηρότερη εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων και περισσότερους πόρους για τη διαχείριση των συνόρων και την προστασία των συνόρων της ΕΕ. Επέκρινε επίσης τα σχέδια περιορισμού της πρόσβασης των νέων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υποστηρίζοντας ότι οι νέοι χρειάζονται μεγαλύτερη οικονομική σταθερότητα, ποιοτικές θέσεις εργασίας και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και όχι περιορισμούς στην ελευθερία τους εντός και εκτός διαδικτύου.

Η Valerie Hayer (Renew, Γαλλία) ζήτησε ένα νέο όραμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και έναν φιλοευρωπαϊκό ριζοσπαστισμό. Ζήτησε ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, περισσότερη δράση για τη διαχείριση κινδύνων, επενδύσεις στην καινοτομία και παγκόσμια πρωτοπορία για ένα νομικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη. Η Ευρώπη πρέπει να επιδείξει δύναμη για να αντισταθεί στη Ρωσία και να συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία, είπε, προσθέτοντας ότι η ΕΕ πρέπει να αυξήσει τη σφαίρα επιρροής της και να γίνει ασφαλές καταφύγιο για τους δημοκράτες του κόσμου. Ολοκλήρωσε την ομιλία της ζητώντας έναν φιλόδοξο προϋπολογισμό που θα αποφέρει αποτελέσματα για τους πολίτες.

Η Terry Reintke (Πράσινοι, Γερμανία) τόνισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται ήδη σε κατάσταση κλιματικής έκτακτης ανάγκης και κατηγόρησε τους ηγέτες της ΕΕ ότι δεν ανταποκρίθηκαν επαρκώς στις δασικές πυρκαγιές, τους καύσωνες και τους θανάτους που προκλήθηκαν από τη ζέστη αυτό το καλοκαίρι. Επέκρινε τις προσπάθειες αποδυνάμωσης της Πράσινης Συμφωνίας και ανακοίνωσε ότι η ομάδα της θα ζητήσει τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής σχετικά με τις ελλείψεις στην επιβολή της συμφωνηθείσας νομοθεσίας της ΕΕ για το κλίμα. Ζήτησε ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, έναν φόρο απροσδόκητων κερδών για να πληρώσουν οι ρυπαίνοντες και ένα κατάλληλα χρηματοδοτούμενο σχέδιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ. Κάλεσε την Ευρώπη να δράσει με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη εναντίον αυτών που περιέγραψε ως ισχυρούς αντιπάλους, συμπεριλαμβανομένου του Ντόναλντ Τραμπ, των τεχνολογικών ολιγαρχών και του Βλαντιμίρ Πούτιν.

«Το γέμισμα ενός ντεπόζιτου με βενζίνη κοστίζει ήδη πάνω από 100 ευρώ και εκατομμύρια άνθρωποι πρέπει να επιλέξουν μεταξύ φαγητού, στέγασης και μετακίνησης», δήλωσε η Manon Aubry (Αριστερά, Γαλλία), ζητώντας πάγωμα των τιμών και έναν «φόρο στα υπερκέρδη των πετρελαϊκών εταιρειών». Κατήγγειλε την «τεράστια ατζέντα απορρύθμισης» της Επιτροπής. «Προτιμάτε την πολιτική καμένης γης που χαρακτηρίζει την οικολογία ως εχθρό παρά μια βαθιά αναμόρφωση των οικονομικών μοντέλων», κατήγγειλε. Επέκρινε την απουσία μιας «δημοκρατικής και λαϊκής εντολής» για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας και μιας ειδικής σχέσης με τον Καναδά, καταγγέλλοντας επίσης την απουσία κυρώσεων κατά του Ισραήλ και τη μη αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης ως απάντηση στην κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας.

Ο René Aust (Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών, Γερμανία) περιέγραψε την κατάσταση της Ένωσης ως μια κατάσταση χαμένων συνόρων και χαμένης ανταγωνιστικότητας. Είπε ότι κατά τη διάρκεια μιας επίθεσης επτά εβδομάδων στα σύνορα της ΕΕ, παρά τη βαρύτητα της κατάστασης δεν έγινε τίποτα και ότι η Ευρώπη δεν αποτελεί φρούριο. Ζήτησε λιγότερες δομές και γραφειοκρατία, δηλώνοντας ότι γίνεται το αντίθετο. Εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι τα πατριωτικά κόμματα κερδίζουν έδαφος στην Ευρώπη και εργάζονται για την επίτευξη της «Ευρώπης που όλοι επιθυμούμε».