Reformer.gr - Κριτική για την παράσταση ''Η Νύχτα των μυστικών'' του Άκη Δήμου, στο Θέατρο ''Μπέλλος''

Του Γιάννη Γαβρίλη

Πόσο απέχει, αν απέχει, ο ρεαλισμός από την Φαντασία;

Μπορεί να υπάρξει το ένα χωρίς το άλλο;

Σε έναν κόσμο που ανισορροπεί, σε ένα περιβάλλον που η ανατροπή του είναι δεδομένη ανά πάσα στιγμή και τίποτα δεν είναι θέσφατο… Επόμενο δεν είναι, η πίστη και η απιστία, να αντιμάχεται η μια την άλλη… και για το ποιά θα επικρατήσει να…μετεωρίζεται;

Και εκείνη. Η σκοτεινή πλευρά του ανθρώπου. Η κακοποιητική του πλευρά. Να μην μπορεί ποτέ να αναλυθεί επαρκώς και να απαντηθεί.

Τελικά ο άνθρωπος εχθρεύεται την ίδια του την Φύση;

Ποιός είναι ο ανηλεής εχθρός του. Μήπως ο ίδιος του ο εαυτός;

Ο Άκης Δήμου, γράφει το 2007 το θεατρικό του έργο ”Η Νύχτα των μυστικών”, δημιουργώντας ένα περιβάλλον μυστικιστικό και αποτρόπαια μαγικό.

Όλα συμβαίνουν και η πλοκή εξελίσσεται στον χώρο ενός τσίρκου. Εκεί που όλα μοιάζουν αληθοφανή και όμως.. Όλα είναι μια οφθαλμαπάτη.

Γι’ αυτό και το τσίρκο έχει την δική του γοητεία. Γιατί όσα συμβαίνουν και παρουσιάζονται εκεί, απέχουν από την αλήθεια. Εκεί η σκληρή πραγματικότητα δεν χωράει. Η καθημερινή δυστοκία απεμπολείται.

Το τσίρκο δημιουργήθηκε για να διασκεδάζει το κοινό του, να το παρασύρει στον δικό του λαμπερό και άπλετα φωτισμένο κύκλο του, στον δικό του οφθαλμαπατικό χώρο και στην ξεχωριστή του μαγεία.

Μήπως όμως δεν είναι αυτό που φαίνεται…

Μήπως και εκεί υπάρχουν κρυμμένα και ανομολόγητα μυστικά και πράξεις;

Μήπως η μαγεία υποκρύπτει μια πιο ζοφερή πραγματικότητα και ο κυρίαρχος Μάγος, η κεντρική προσωπικότητα του τσίρκου, είναι επί της ουσίας ένας ψυχαναλυτής που κουβαλάει όμως και το δικό του αποτρόπαιο μυστικό;

Και εκείνος ο βοηθός του, ο γελωτοποιός, ο κλόουν που ο Δήμου του έδωσε το όνομα Νικόλας, πίσω από το ζωγραφιστό χαμόγελο εμφανίζεται να είναι ο τελικός αδέκαστος κριτής των πάντων και όλων όσων συμμετέχουν στην παράσταση του τσίρκου αλλά και των απρόσμενων επισκεπτών του, εκεί σε ένα λιμάνι που έχει στηθεί;

Εκεί που και η γυναίκα-φίδι προσπαθεί μάταια να αλλάξει, να μεταλλαχθεί, να βρει μια άλλη καλύτερη προσωπικότητα, μα ποτέ δεν της επιτρέπεται και ποτέ δεν θα γίνει άλλη.

Και η Drag-Queen του θιάσου, η αμφιλεγόμενη αυτή προσωπικότητα, είναι η πιο αληθινή; Είναι η πιο ειλικρινής από όλους ;

Και εκείνο το ζευγάρι που ξαφνικά εμφανίζεται από το πουθενά;

Εδώ, στο δαιδαλώδες χάος αυτού του τσίρκου. Ο Κωνσταντίνος και η Μιράντα. Ο θύτης και το θύμα. Ο κακοποιών και η κακοποιημένη. Η εικόνα του εκτός τσίρκου κόσμου. Και να που θα βρεθούν εδώ για να αναθεωρήσουν και να αναθεωρηθούν. Για να ξαναβρούν την χαμένη φαντασία και ομορφιά στη σχέση τους. Μήπως και να αναγεννηθούν;

Τι θα τους μυήσει και ποιός, σε μια άλλη πραγματικότητα, ποιός και τι θα καταδικάσει την σχέση τους, την συμπεριφορά τους, τις ανασφάλειες τους. Τι θα είναι αυτό που θα εξιλεώσει και τον έναν, μα και την άλλη, με διαφορετικό όμως τρόπο. Ποιός είναι εδώ ο θεατής και ποιός ο ηθοποιός- διασκεδαστής.

Στην παράσταση που παρακολουθήσαμε στο Θέατρο ”Μπέλλος” της οδού Κέκροπος 1, στη Πλάκα, σε παραγωγή της θεατρικής ομάδας ”The Young Quill” μας άφησε ένα έντονο, ένα ισχυρό αποτύπωμα. Όλα όσα βλέπαμε κατά την διάρκεια της παράστασης είχαν όλο το μέγεθος και την απόλυτη αποτύπωση του δύσκολου αυτού θεατρικού έργου του Δήμου.

Η σκηνοθέτιδα της παράστασης η νεαρή αλλά με σημαντική πορεία στο χώρο της, Αικατερίνη Παπαγεωργίου δεν άφησε τίποτα να χαθεί, να μην αναπαρασταθεί με τον πλέον πειστικό τρόπο, μετατρέποντας παράλληλα την σχετικά μικρή σκηνή (για το συγκεκριμένο έργο) του ”Μπέλλος”, αλλά και όλους τους χώρους του,( από το μπαρ μέχρι την αίθουσα υποδοχής και τις σκάλες), σε ένα πραγματικό τσίρκο με όλες τις κατασκευές που είναι απαραίτητες για ένα εντυπωσιακό θέαμα, όπως τραμπάλες, τσουλήθρες, αιωρούμενες κούνιες, ασφαλώς και με την καθοριστική συμβολή της ευρηματικής σκηνογράφου και ενδυματολόγου Έλλης Εμπεδοκλή. Όσο για εμάς, τους θεατές, μας συμπεριέλαβε και εμάς στην παράσταση. Μας έκανε συμμέτοχους … μήπως και συνένοχούς; Ανάμεσα μας, δίπλα μας, βρέθηκαν να κάθονται οι ηθοποιοί, ώστε έτσι να μας αποκλείουν από την παθητική θέαση του έργου που είναι μια καταγγελία και από αυτήν κανείς δεν αποκλείεται.

Και όντως αυτό το έργο με τις τόσες, έμμεσες ή άμεσες αναφορές στις σχέσεις των ανθρώπων, τα μηνύματα που εκφράζονται είτε με τον λόγο, είτε με την δράση ή την αντίδραση, μέσα από την ροή του γραπτού κειμένου που πρέπει να εξελιχθεί σε παραστατική απόδοση, χρειάζεται την ευρηματικότητα όσο και την βαθειά διείσδυση στα μη προφανή. Σε αυτά που δεν ”σερβίρονται στο πιάτο” και όμως πρέπει να αποδοθούν με σαφήνεια για να γίνουν κατανοητά από το κοινό. Και το κείμενο του Δήμου έχει αρκετά σκοτεινά σημεία που ” φωτίστηκαν” από την σκηνοθετική ευρηματικότητα της κ. Παπαγεωργίου. Που μας παρέδωσε μια παράσταση άρτια με όλη, όχι και την τόσο προφανή, μυστηριακή ατμόσφαιρα ( από μεριάς κειμένου).

Εδώ η σκηνοθέτιδα τόλμησε (και πολύ σωστά) να αγγίξει και τις παρυφές του θρίλερ προσφέροντας έτσι μια ακόμη επιδραστική ένταση στην εξέλιξη της παράστασης, καθοδηγώντας και τους ηθοποιούς της σε αυτή την συνθήκη, χορογραφημένους από την Χρυσηίδα Λιατζιβίρη, υπό τις συνθέσεις και το τραγούδι της παράστασης του σημαντικού Γιάννη Χριστοδουλόπουλο και ”φωτισμένους” υποβλητικά από την έμπειρη Μελίνα Μάσχα προσφέροντας έτσι, μια ακόμη έντονη διάσταση στα επί σκηνής εξελισσόμενα.

Μας επιβλήθηκε ο Μάγος -ψυχαναλυτής, ρεαλιστής , ένοχος και αυτός όπως τον ερμήνευσε με συγκρατημένη εξωστρέφεια και με ελεγχόμενες αντιδράσεις, ο Ορέστης Τζιόβας.

Μας ”τρόμαξε” με τις καθοριστικές, καίριες, αποκαλυπτικές, παρεμβάσεις του και επισημάνσεις του, όσο και με την τόσο επιβλητική, αεικίνητη ερμηνεία του στον ρόλο του βοηθού του Μάγου, ο κατήγορος κλόουν Νικόλας-Τάσος Λέκκας.

Αγαπήσαμε, συμπονέσαμε την Γυναίκα-Φίδι που τόσο σωστά ερμηνεύτηκε από την… ”αιλουροειδή” Εριφύλη Κιτζόγλου.

Επιτυχημένη και στοχευμένη η υπόκριση του Γιώργου Μαρτίνου ως Drag Queen Μις Κολοράντο, που κρατήθηκε σε ένα ευπρεπές και μη υπερβολικό μέτρο σε αυτόν τον δύσκολο υποκριτικά ρόλο.

Τέλος ο Αλέξανδρος Βάρθης με την εμπειρία του και η Ελίζα Σκολίδη (εξαιρετική και στο τραγούδι), με την επιβλητική, όσο και γοητευτική ερμηνεία της, μας προσέφεραν το ζευγάρι που χάνεται στο ερεβώδες τσίρκο, για να μας/τους αποκαλυφθεί όλη η ασχήμια και η αντιπαλότητα της σχέσης τους , μια σχέση, τελματωμένη πια. Που κάποτε αγαπήθηκαν, μα τώρα η άβυσσος της αποστροφής τους χωρίζει. Όπως και η μη πραγματοποίηση των ονείρων που κάποτε πιστέψανε σε αυτά, όμως τελικά, έμειναν στις υποσχέσεις και στους ξεχασμένους όρκους. Τώρα αυτός θα πληρώσει την κακοποιητική του συμπεριφορά, εκείνη θα βρει τις διεξόδους της, έστω και μεταμφιεσμένη από τον Μάγο σε κλόουν. Μετά από όλα αυτά, θα μπορέσουν να συνυπάρξουν; Θα μπορέσουν να βρουν ο ένας την άλλη και να προχωρήσουν σε μια καινούρια, με άλλα δεδομένα ζωή;

Την απάντηση δεν θα σας την αποκαλύψουμε. Πρέπει εσείς να την βρείτε παρακολουθώντας την παράσταση.