του Γιάννη Γαβρίλη

Πόση σημασία, άραγε, έχει αν ένα θεατρικό έργο έχει βραβευτεί και αυτό και ο συγγραφέας του.

Έχει και πόση σημασία, αν ανέβηκε σε θεατρικές σκηνές ανά τον κόσμο με τεράστια επιτυχία.

Επιβεβαιώνεται η ανταπόκριση που είχε στο κοινό, αν έγινε και κινηματογραφική ταινία;

Είναι εξασφαλισμένη η επιτυχία του, σε σχέση με το θέμα που διαπραγματεύεται στοχεύοντας στο θυμικό του θεατή;

Ερωτήματα που έχουν απάντηση…  ίσως όμως και να μην έχουν.

Το ζητούμενο σε μια θεατρική παράσταση είναι το ‘’πως’’, το ‘’γιατί’’, το ‘’πότε’’ , που επαφίεται στο κοινό να το εισπράξει και να το αποκωδικοποιήσει. Βεβαίως, δεν σκεφτόμαστε έργα που αποκλειστικά και μόνο, ο σκοπός τους είναι η διασκέδαση, η ψυχαγωγία του κοινού.

Μιλάμε, για έργα που έχουν κοινωνικοπολιτικό στίγμα, αναφέρονται σε οικογενειακές σχέσεις, προβάλλουν είτε την μοναξιά ή την αποξένωση, την άρνηση της ενσυναίσθησης, τον χειριστικό τρόπο που κάποιοι/ κάποιες επιβάλλουν σε άλλους ανθρώπους.

Είναι και εκείνα που σαν θέμα τους έχουν την ανθρώπινη ασθένεια.

Ένα από αυτά είναι και το θεατρικό έργο του Φλοριάν Ζελέρ ‘’Ο Πατέρας’’ (2012) που παρουσιάστηκε σε Λονδίνο, Νέα Υόρκη, Παρίσι, έκανε ιδιαίτερη αίσθηση, σε σχέση με το θέμα που πραγματεύεται, και έγινε και ταινία το 2020 που έκανε τεράστια καλλιτεχνική και εισπρακτική επιτυχία.

Στη χώρα μας έχει ανέβει αρκετές φορές, πάντα με επιτυχία. Κατά την γνώμη μας, ναι μεν το θέμα είναι προκλητικό και κινείται στα θεατρικά πλαίσια του ψυχολογικού δράματος (δεν κατάλαβα ποτέ, γιατί αναφέρεται και ως.. Κωμωδία!), αλλά κυρίως η όποια αποδοχή από το κοινό έγκειται και στους συντελεστές του.

Αυτή την χειμερινή θεατρική περίοδο , το επαναφέρει στη σκηνή του Θεάτρου ‘’Στοά’’ της οδού Μπισκίνη 55, στου Ζωγράφου, ο Θανάσης Παπαγεωργίου που ερμηνεύει και τον κεντρικό ήρωα, σκηνοθετώντας και την παράσταση.  Η καινούρια μετάφραση του έργου είναι της Λέας Κούση, στενής συνεργάτιδας της ‘’Στοάς’’, που και εδώ σχεδίασε και το σκηνικό και τα κοστούμια.

Και εδώ, είναι που παρακολουθήσαμε μια ενδιαφέρουσα και προσεγμένη παράσταση. Παρακολουθήσαμε την δράση, την εξέλιξη του έργου με προσήλωση. Κάτι που δεν είναι πάντα αυτονόητο.

Ο Θανάσης Παπαγεωργίου μας προσέφερε την δική του, ερμηνευτική και σκηνοθετική εκδοχή, καθώς η πολυετής και αξιοπρόσεκτη πορεία του στο Θέατρο, του έχει διδάξει, το πως μπορεί ένας ηθοποιός που σκηνοθετεί παράλληλα, να δώσει το δικό του στίγμα, να αναγνώσει με την απαιτούμενη προσήλωση το έργο που σκέφτεται να ανεβάσει, να βρει και να προβάλει όλα εκείνα τα στοιχεία, τις εκφάνσεις, τα νοήματα, τα μηνύματα που φανερά ή και κρυφά, εννοιολογικά, απαρτίζουν το θεατρικό έργο.

Ο κ. Παπαγεωργίου, με την θεατρική του ωριμότητα, αναλύει σκηνικά όλα εκείνα τα στοιχεία ενός τέτοιου έργου ψυχολογικής προβολής, ένα έργο σκληρό, ένα έργο που ακροβατεί σθεναρά μεταξύ του υπαρκτού και του ανύπαρκτου, όπως αυτό μεταστρέφεται στο μυαλό ενός ανθρώπου που πάσχει από άνοια.

Ο Θανάσης Παπαγεωργίου, κατέθεσε και υποκριτικά και σκηνοθετικά το ‘’όλον’’ του έργου ‘’Ο Πατέρας’’.  Πρόβαλε ήπια και με τρυφερότητα τον αγώνα που αυτός ο ανοιακός γηραλέος ‘’πατέρας’’, δίνει με τον εαυτό του, αλλά και με τους ανθρώπους που τον περιβάλουν. Που προσπαθεί απεγνωσμένα να καταλάβει τι του συμβαίνει, με την ασθμαίνουσα επιθυμία, να τον καταλάβουν οι γύρω του. Αντιδρά στις συμπεριφορές που τον θυμώνουν, συμπεριφορές που έχουν οι μεγάλοι, στα μικρά παιδιά. Αυτός, ο πάλαι ποτέ, κραταιός, επιβλητικός, γοητευτικός άνδρας, μέσα στο ‘’σκοτισμό’’ του μυαλού του, με περίσσια αξιοπρέπεια θα επιμένει, θα αντιδρά, θα προσπαθεί να αρνηθεί τις όποιές συστάσεις, (για το καλό του ή μήπως για το βόλεμα των άλλων;). Και με πόση υπομονή και αξιοπρέπεια αντιμετωπίζει την φράση που με εμπάθεια του απευθύνεται… ‘’μέχρι πότε θα μας τα πρήζεις’’.

Όλα λοιπόν, στη παράσταση αυτή, ήταν ικανότατα προβεβλημένα, κατανοητά, χωρίς αναίτιές επεξηγήσεις, (εξάλλου το ίδιο το έργο δεν επιτρέπει καμία διδακτικότητα). Το ίδιο το έργο ρέει, προκαλεί, αποσαφηνίζει, εξελίσσεται με ρυθμό, αποκαλύπτει τις ρωγμές του ανθρώπινου γίγνεσθαι, το ‘’μπέρδεμα’’ του μυαλού, της τραγικής  ΆΝΟΙΑΣ.

Και υποκριτικά, ο Θανάσης Παπαγεωργίου, μας τα κατάθεσε με έναν απλό, κατανοητό, υπερβατικά ερμηνευτικά τρόπο και με τόση τρυφερότητα, αποφεύγοντας να εξιδανικεύσει τον ήρωα ή να τον κάνει, να τον παραστήσει ως ένα εξοφλημένο, έναν ανήμπορο  άνθρωπο. Και εδώ βρίσκεται η διαφορά από τα άλλα ανεβάσματα του ‘’Πατέρα’’ στη χώρα μας. Εδώ, επαναλαμβάνω, προβάλλεται η αξιοπρέπεια, η τρυφερότητα και κυρίως η ικανότητα του ανθρώπου, μέσα στην νοητική του σύγχυση να είναι ‘’υπάρχων’’ σε ένα κόσμο που τον αρνείται, τον λοιδορεί, του αποστρέφει το πρόσωπο, όσο κι’ αν τον αγαπάει (;). Όπως η κόρη του, που την ερμηνεύει ιδανικά η Εύα Καμινάρη σε μια από τις σημαντικότερες, υποκριτικά, στιγμές της. Όπως οι άνθρωποι που τον περιβάλλουν, που άλλοτε τους γνωρίσει, άλλοτε πάλι τους μπερδεύει.  Με τις αξιοπρόσεκτες ερμηνείες των   Αργύρη Παυλίδη, Ιωάννας Παυλίδου, Ελευθερίας Στεργίδου, Γιάννη Τσουρουνάκη, επιβάλλονται, ως αυτός ο γνώριμος, δυστυχώς και αρνητικός στην διαφορετικότητα περίγυρoς.

Το πολυβραβευμένο και πολυπαιγμένο  αυτό έργο του Ζελλέρ, σε αυτή την παράσταση του Θεάτρου ‘’ΣΤΟΑ’’, παίρνει μια άλλη διάσταση, αφού δεν ακολουθεί κατά γράμμα, τις σκηνογραφικές, όσο και σκηνοθετικές οδηγίες του συγγραφέα. Επικεντρώνεται  (και πολύ σωστά, κατά τη γνώμη μας), στην διερεύνηση της ψυχογραφίας των ατόμων που αποτελούν το ασαφές περιβάλλον, στο οποίο διαβιεί ο ανοιακός ήρωας του Ζελέρ, με επαναλαμβανόμενες σκηνές σε παραλλαγές, καθώς με σαφήνεια, μέσω της υπόκρισης, προβάλει καθοριστικά η νοητική σύγχυση, αυτός καθ’ εαυτός ο αποπροσανατολισμός του μυαλού, όχι όμως και των συναισθημάτων, όπως κι’ αν αυτά εκφράζονται ή  οι αναμνήσεις του παρελθόντος που μπερδεύονται με το παρόν και ο χρόνος αποκτά μια διαφορετική διάσταση.

Παραστάσεις

Τετάρτη και Πέμπτη στις 7.00 μ.μ., Παρασκευή στις 8.30 μ.μ.

Τιμές εισιτηρίων: 20 €, 15 € (Τετάρτη)
Προπώληση: more.com

Θέατρο ΣΤΟΑ, Μπισκίνη 55, Ζωγράφου, τηλ. 210 770 2830