Στο επίκεντρο της Magnifica Humanitas βρίσκονται η σχέση τεχνητής νοημοσύνης, πίστης και ανθρώπινης αξιοπρέπειας – και τα όρια ανάμεσά τους.

Η πρώτη Εγκύκλιος του Πάπα Λέοντα, η Magnifica Humanitas (Θαυμαστή Ανθρωπότητα), παρουσιάστηκε σήμερα στο Βατικανό. Είναι αφιερωμένη στη σχέση της τεχνητής νοημοσύνης με την κοινωνία, την πίστη και τους ανθρώπους και, για πρώτη φορά, ένας ποντίφικας αποφάσισε να είναι παρών στην παρουσίαση εγκυκλίου που έχει συγγράψει. Αμέσως μετά την εκλογή του, άλλωστε, είχε αποσαφηνίσει ότι η προστασία της ανθρώπινης ύπαρξης, στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, θα ήταν ένα από τα κύρια θέματα που θα τον απασχολούσαν.

«Η αύξηση της ανθρώπινης ισχύος απαιτεί ανάλογη ωριμότητα για τη διαχείρισή της», είπε ο πρωθυπουργός του Βατικανού, καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, κατά την παρέμβασή του στη σημερινή παρουσίαση. Ο Λέων και ολόκληρη η Καθολική Εκκλησία στέλνουν το μήνυμα, ουσιαστικά, ότι πρώτα απ’ όλα πρέπει να προστατευθεί η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ότι η τεχνολογία δεν μπορεί να μετατραπεί σε αυτοσκοπό.

Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η τεχνητή νοημοσύνη και τα όρια

Με την Magnifica Humanitas ο Πάπας αναφέρεται και στις πληγές των πολέμων, οι οποίοι συχνά αγνοούν και τις βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου. Αλλά επέλεξε, παράλληλα, να δώσει ιδιαίτερο βάρος στη θαυμαστή, ακριβώς, όψη της ανθρωπότητας: στην τέχνη του Πικάσο και στη Γκερνίκα, στο έργο «Λίστα του Σίντλερ», στην ίδρυση του Ερυθρού Σταυρού και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, σε κορυφαίες μορφές όπως εκείνες του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και του Νέλσονα Μαντέλα.

Όλα αυτά μάς δείχνουν, όπως τόνισε ο καρδινάλιος Παρολίν, ότι «η ανθρωπότητα, η οποία είναι πληγωμένη και θαυμαστή, δεν πρέπει να ξεπεραστεί ούτε να αντικατασταθεί, διότι οι τεχνολογικοί μηχανισμοί μάς προσφέρουν μια αρχική χαρά, η οποία, όμως, στη συνέχεια μετατρέπεται σε κενό».

Με την εγκύκλιό του αυτή, ο Άγιος Πατέρας των Καθολικών αναφέρεται με έμφαση, επίσης, στη χρησιμότητα της ύπαρξης των ορίων . Διότι, με τον τρόπο αυτό, ακριβώς, ο άνθρωπος αποκτά μια νέα μορφή σοφίας. Η Εκκλησία της Ρώμης απορρίπτει, δηλαδή, το μήνυμα της τεχνητής νοημοσύνης ότι κάθε όριο μπορεί και πρέπει να ξεπεραστεί.

«Χρειάζονται σοβαροί ηθικοί και θρησκευτικοί φραγμοί, οι οποίοι πρέπει να συμφωνηθούν σε διεθνές επίπεδο, διότι κάθε τεχνολογία που επιτρέπει να πλήττουμε τον άλλον χωρίς να βλέπουμε το πρόσωπό του αποδυναμώνει τα ηθικά σημεία αναφοράς», γράφει ο Λέων. Επαναλαμβάνει, συγχρόνως, ότι δεν υπάρχει καμία τεχνολογία η οποία να μπορεί να μετατρέψει τον πόλεμο σε κάτι αποδεκτό.

Πάπας: Η τεχνολογική εξουσία συγκεντρώνεται στα χέρια λίγων

Ο ποντίφικας προχωρά, παράλληλα, στη διαπίστωση ότι η τεχνολογική εξουσία επικεντρώνεται σε λίγα χέρια ιδιωτών, «με ικανότητες παρέμβασης και μέσα που ξεπερνούν, συχνά, εκείνα πολλών κυβερνήσεων», οδηγώντας μας σε μια εποχή ψηφιακής αποικιοκρατίας. Είναι σαφές ότι η Magnifica Humanitas αποτέλεσε νέα ευκαιρία για να υπογραμμιστεί και πάλι η αντίθεση του Βατικανού σε κάθε πόλεμο, όπως και η υπεράσπιση του δικαιώματος κάθε λαού να συνεχίσει να υφίσταται και να μην κινδυνεύει να αφανιστεί.

«Ο Πάπας Φραγκίσκος είχε επικεντρωθεί στην αξία της διάσωσης και του σεβασμού της Πλάσης. Ο Λέων ο ΙΔ΄ μάς λέει ότι πρέπει να προστατεύσουμε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Διότι δεν είμαστε απλά όργανα στις υπηρεσίες ενός αλγόριθμου», πρόσθεσε, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης της Εγκυκλίου, η καθηγήτρια και καθολική θεολόγος Άννα Ρόλαντς. Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, κλείνοντας, αποφάσισε σήμερα να πάρει ξεκάθαρη θέση και να καταστήσει σαφές, για μια ακόμη φορά, ότι η χρησιμότητα της τεχνολογίας πρέπει να κρίνεται βάσει της πραγματικής συνεισφοράς της στην κοινωνική και ηθική πρόοδο.

Πηγή: DW