Ενώ οι «λωρίδες αλληλεγγύης» βοήθησαν στην αύξηση των ουκρανικών εξαγωγών σιτηρών, η πλειονότητα του σιταριού έχει κολλήσει στις γειτονικές χώρες της ΕΕ και μόλις και μετά βίας φτάνει στις τρίτες χώρες που το χρειάζονται, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Σε κοινή συνεδρίαση των επιτροπών γεωργίας (AGRI) και μεταφορών (TRAN) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε στους ευρωβουλευτές τη Δευτέρα (11 Ιουλίου) ότι, παρά τις αυξημένες εξαγωγές λόγω της πρωτοβουλίας «λωρίδες αλληλεγγύης», η όλη δομή των εξαγωγών έχει αλλάξει, καθώς ελάχιστο σιτάρι φτάνει στον τελικό προορισμό από την Ουκρανία.

Η πρωτοβουλία αυτή – ένα σύνολο μέτρων για τη διευκόλυνση των εξαγωγών σιτηρών από την Ουκρανία προς τις τρίτες χώρες μέσω της ΕΕ – έχει ξεκινήσει εδώ και δύο μήνες.

Το αναμενόμενο αποτέλεσμα ήταν να βοηθήσει την Ουκρανία να εξάγει σιτηρά στις τρίτες χώρες – ιδίως στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή – που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ουκρανικό σιτάρι.

Μεταξύ των δράσεων που εισήχθησαν ήταν η διευκόλυνση των γραφειοκρατικών διαδικασιών για τα φορτία με ουκρανικά σιτηρά, καθώς και η αύξηση των εξαγωγών μέσω όλων των διαθέσιμων μέσων και οδών για να ξεπεραστεί ο αποκλεισμός των λιμένων.

Αυτό πράγματι βοήθησε στην αύξηση των εξαγωγών σε 2,47 εκατ. τόνους σιτηρών τον Ιούνιο, έναντι 1,7 εκατ. τόνων τον Μάιο. Ωστόσο, η δομή αυτών των εξαγωγών και ο τρόπος που συμβαίνουν αντανακλούν πλέον «αποτυχία της αγοράς», όπως επισήμανε ο κεντροδεξιός ευρωβουλευτής και πρόεδρος της επιτροπής AGRI Norbert Lins.

Ο Lins, ο οποίος επισκέφθηκε πρόσφατα τα ουκρανο-πολωνικά σύνορα για να ελέγξει πώς λειτουργούν οι «λωρίδες αλληλεγγύης», πρόσθεσε ότι μόνο 138.000 τόνοι σιταριού έχουν περάσει από τα δύο σύνορα, τη Ρουμανία και την Πολωνία, που αποτελούν πλέον το κλειδί για τις εξαγωγές από την Ουκρανία, ενώ μόλις και μετά βίας φτάνει στον τελικό προορισμό – τρίτες χώρες όπου η επισιτιστική κρίση είναι ιδιαίτερα σοβαρή.

Προς το παρόν, στη διάρθρωση των εξαγωγών ο αραβόσιτος έχει προτεραιότητα έναντι του σιταριού, καθώς η πλειονότητα του σιταριού στην Ουκρανία έχει κολλήσει σε σιλό, σε λιμάνια ή σε κατεχόμενα εδάφη.

«Υπό αυτές τις συνθήκες, οι έμποροι και οι αγρότες στην Ουκρανία επικεντρώνονται σε ό,τι μπορούν να διακινήσουν. Και αυτό είναι ο αραβόσιτος», δήλωσε ο Michael Scannell, αναπληρωτής γενικός διευθυντής της γεωργικής υπηρεσίας της Επιτροπής (ΓΔ AGRI).

Πρόσθεσε ότι, ωστόσο, το ζήτημα δεν αφορά μόνο τη διαθεσιμότητα του σιταριού αλλά και την προσιτή τιμή του. «Τα δύο αυτά ζητήματα συνδέονται πολύ στενά μεταξύ τους. Αλλά σε γενικές γραμμές, μπορείτε να βρείτε σιτάρι στην αγορά. Τώρα το θέμα είναι πόσο είστε διατεθειμένοι να πληρώσετε γι’ αυτό», είπε.

Κόλλημα των σιτηρών στις τοπικές αγορές της ΕΕ

Ένα άλλο ζήτημα που έθεσε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής είναι ότι τα ουκρανικά σιτηρά, μόλις φτάσουν στην Ευρώπη, κολλάνε σε αγορές στις οποίες παραδοσιακά δεν πωλούνταν πριν, με αντίκτυπο στους τοπικούς αγρότες.

Για παράδειγμα, μεταξύ των παραδοσιακών αγοραστών ουκρανικού καλαμποκιού ήταν η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και σε μικρότερο βαθμό η Ολλανδία. Το προϊόν αυτό χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό για την κτηνοτροφία, καθώς οι χώρες αυτές είχαν διαρθρωτικό έλλειμμα ζωοτροφών.

Τώρα, αυτός ο αραβόσιτος πηγαίνει σε μεγάλο βαθμό σε πολύ μικρότερες ποσότητες σε γειτονικές χώρες, όπου δεν διακινούνταν παραδοσιακά πριν. Ο Scannell εξήγησε ότι «προφανώς έχει αντίκτυπο σε αυτές τις τοπικές αγορές, αν και, όχι απαραίτητα σε σχέση με τις τιμές».

Πολλά από τα σιτηρά που φεύγουν τώρα από την Ουκρανία είναι σε μικρές παρτίδες που δεν είναι ελκυστικές για τους μεγάλους εμπόρους και, ως εκ τούτου, εισέρχονται στις τοπικές αγορές και πωλούνται σε χαμηλότερες τιμές, προκαλώντας δυσανάλογο αντίκτυπο στις τιμές.

Παρ’ όλα αυτά, η Επιτροπή τόνισε τη σημασία των «λωρίδων αλληλεγγύης» για την αποκλιμάκωση των εντάσεων στις παγκόσμιες αγορές, ώστε να βοηθηθεί η Ουκρανία να ξεπεράσει αυτή τη δύσκολη περίοδο και να διατηρήσει τους αγρότες της παραγωγικούς και τον πληθυσμό της να τρέφεται.

Η Maja Bakran Marcich, αναπληρώτρια γενική διευθύντρια της ΓΔ Move της Επιτροπής, επεσήμανε επίσης ψηφιακές λύσεις, όπως η πλατφόρμα επιχειρηματικών γνωριμιών ΕΕ-Ουκρανίας που υποστηρίζεται από το δίκτυο Enterprise Europe Network, το οποίο παρέχει στήριξη σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» της ένωσης.

Η πλατφόρμα επιτρέπει στις εταιρείες να εγγραφούν και να δημοσιεύσουν τις απαιτήσεις ή τις προσφορές τους για υπηρεσίες μεταφορών, στη συνέχεια έρχονται σε επαφή και υπογράφουν συμβάσεις, με περισσότερες από 580 εταιρείες να είναι πλέον ενεργές σε αυτήν.

Πηγή: https://www.euractiv.gr