Οι  μετατοπίσεις τζίρων μεταξύ των δύο μονομάχων του οργανωμένου λιανεμπορίου ( Σκλαβενίτη- Βασιλόπουλου) αναδιατάσσουν τον χάρτη κατάταξης των ελληνικών σούπερ μάρκετ και ¨γεννούν¨ προυποθέσεις για περεταίρω …συγκέντρωση δυνάμεων στα χέρια των ισχυρών. Η κρίση της Μαρινόπουλος αναδεικνύει τη νέα Σκλαβενίτη ως τον μεγάλο κερδισμένο σε επίπεδο τζίρων και εντυπώσεων –τουλάχιστον-, καθώς από τη μια κατάφερε να σπάσει το φράγμα των 3 δις. σε κύκλο εργασιών από την άλλη όμως η εικόνα των κερδών δεν είναι τόσο ανθηρή ούτε επίσης και το κάδρο των δανειακών υποχρεώσεων. Τα δάνεια υπερβαίνουν τα 2 δισ. ευρώ και οι ζημιές παραμένουν υψηλές (στα 60,2 εκατ. ευρώ).

Η ΑΒ Βασιλόπουλος που βλέπει την κερδισμένη πελατεία της από την κατάρρευση της Μαρινόπουλος να χάνεται και να περνά στη δεύτερη θέση είναι βέβαιο ότι δεν θα μείνει με σταυρωμένα χέρια. Άλλωστε η διοίκηση το έχει διαμηνύσει σε όλους τόνους ότι είναι στοχοπροσηλωμένη στην κατάκτηση της πρωτιάς δικαιώνοντας τον παλιό αλλά κραταιό  σλόγκαν ¨Και του πουλιού το γάλα¨.  Με την Ελληνική Υπεραγορά Σκλαβενίτης να κατέχει μερίδια αγοράς της τάξης του 32,1% και την ΑΒ Βασιλόπουλος να είναι 10 μονάδες πίσω στο 21,2% ξαναφούντωσαν οι φήμες για την … διάθεση ενός επιχειρηματικού φλερτ  προς την βορειοελλαδίτικη Μασούτης. Μάλιστα πληροφορίες αναφέρουν ότι έχει ήδη μεταβεί κλιμάκιο της ΑΒ στην συμπρωτεύουσα για να ανιχνεύσει κλίμα και να εντοπίσει χρηματο- οικονομικά δεδομένα προς αξιοποίηση. Στόχος της διοίκησης είναι η κατάθεση μιας προσφοράς αρκούντως δελεαστικής ώστε να κάμψει τις αμφιβολίες της οικογένειας Μασούτη και πατέρας και γιος να πουν το ¨ναι¨ στην πρόταση μιας ενδεχόμενης συνεργασίας. Με μερίδιο αγοράς 8,22% και μερίδιο που ξεπερνά το 30% για την Βόρεια Ελλάδα ένας αρραβώνας με την Μασούτης θα μπορούσε να αποτελέσει τον απόλυτο αιφνιδιασμό της Βασιλόπουλος έναντι του μεγάλου αντιπάλου της.

Η απόκτηση της Μασούτης θα προσέθετε στην ελληνική θυγατρική της Ahold – Delhaize, τζίρο περίπου 800 εκατ. ευρώ αλλά και ένα δίκτυο 330 καταστημάτων που απλώνεται κυρίως στην κεντρική και Βόρεια Ελλάδα. Επίσης οι αποθηκευτικοί χώροι που διαθέτει η Μασούτης είναι οι μεγαλύτεροι των Βαλκανίων. Είναι γνωστό πως οι δυο πλευρές είχαν έρθει πολύ κοντά σε συμφωνία πριν από περίπου 20 χρόνια, όμως κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή αποφάσισαν να κάνουν ένα βήμα πίσω. Ένας επιχειρηματικός γάμος τέτοιου βεληνεκούς θα έμοιαζε με δυναμίτη στα θεμέλια των υπαρχουσών ισορροπιών δίνοντας πίσω στην Βασιλόπουλος την χαμένη της δύναμη και μάλιστα πολλαπλασιασμένη, καθώς το 2018 ο τζίρος της υποχώρησε κάτω των 2 δισ. ευρώ.

Ας δούμε όμως τα ειδικά χαρακτηριστικά των δύο  μονομάχων έτσι όπως προκύπτουν από τα οικονομικά στοιχεία του 2018.

Με ένα μεγάλο άλμα τζίρου που ξεπερνά τα 3 δις. ευρώ για το 2018 , ο όμιλος Σκλαβενίτη υπερδρασκέλισε την περίοδο αναπροσαρμογής και ενσωμάτωσης του δικτύου Μαρινόπουλος ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του. Τα οικονομικά αποτελέσματα για τη χρήση του περασμένου έτους ήταν πολύ καλύτερα  των προσδοκιών αποδεικνύοντας ότι η οικογένεια Σκλαβενίτη με 516.000 πελάτες ημερησίως να κάνουν τις αγορές τους από τα καταστήματα του Ομίλου σε Ελλάδα και Κύπρο, έχει το παιχνίδι στα χέρια της. Στελέχη της αγοράς αναφέρουν ότι ίσως να πρόκειται για την θεαματικότερη αναδιανομή μεριδίων στο οργανωμένο λιανεμπόριο. Συγκεκριμένα το μερίδιο αγοράς της Σκλαβενίτης ανέρχεται σε 30%, ενώ το δίκτυο καταστημάτων του Ομίλου αριθμεί σήμερα 497 καταστήματα.

Ο κύκλος εργασιών του Ομίλου έσπασε το φράγμα των 3 δισ. ευρώ και εμφανίζεται ενισχυμένος κατά 19,3% (€3,011 δισ. το 2018 έναντι €2,52 δισ. το 2017). Σε επίπεδο μικτής κερδοφορίας το αποτέλεσμα εμφανίζεται ενισχυμένο στα €735,9 εκατ. έναντι €600,5 εκατ. Τα Κέρδη προ Τόκων, Φόρων και Αποσβέσεων πέρασαν σε θετικό πρόσημο και ανήλθαν σε €17,7 εκατ. Αντίστοιχα θετική είναι και η εικόνα που διαμορφώνεται σε επίπεδο εταιρείας με τον κύκλο εργασιών να εμφανίζεται ενισχυμένος στα €2,37 δισ., τα μικτά κέρδη να διαμορφώνονται στα €595,8 εκατ. και τα κέρδη προ Τόκων, Φόρων και Αποσβέσεων επίσης εμφανίζονται θετικά στα €13,3 εκατ. Σε επίπεδο ομίλου η ΕΥΣ περιλαμβάνει στη χρήση 2018 και τις δραστηριότητες της ΤheMart (συμμετοχή 70%) και της Χαλκιαδάκης.

Στον αντίποδα βρίσκεται η ΑΒ Βασιλόπουλος η οποία δέχεται συνεχείς πιέσεις στους ισολογισμούς της τόσο σε επίπεδο μητρικής όσο και στις εγχώριες πωλήσεις της . Για το 2018 ο τζίρος της AB Βασιλόπουλος παρουσίασε κάμψη 5,42% και οι ο κύκλος εργασιών έπεσε στα 1,986 δισ. ευρώ από 2,1 δισ. ευρώ που ήταν το 2017.Τα κέρδη προ φόρων υποχώρησαν στα 54 εκατ. ευρώ από 88,5 εκατ. ευρώ  ενώ και τα κέρδη μετά από φόρους μειώθηκαν  στα 34,6 εκατ. ευρώ έναντι 57,5 εκατ. ευρώ το 2017. Σε ότι αφορά τα κέρδη προ φόρων χρηματοδοτικών επενδυτικών αποτελεσμάτων και αποσβέσεων αυτά μειώθηκαν στα 130,17 εκατ. ευρώ από 152,98 εκατ. ευρώ το 2017.

Στη μονομαχία Σκλαβενιτη – Βασιλόπουλου νικητής αναδεικνύεται ο πρώτος με σημαντική διαφορά καταφέρνοντας ουσιαστικά να ανακτήσει πλήρως το έδαφος που είχε απολέσει το δίκτυο της Μαρινόπουλος κατά την διετία  2016 -2017. Πρόκειται για τζίρους τους οποίους είχε αποσπάσει η Βασιλόπουλος  αλλά από ότι φαίνεται δεν κατέστη δυνατό να  τους συγκρατήσει σε χρηματοικονομικό επίπεδο.

Έχει αξία να αναφερθεί ότι το 2018 το συνολικό ύψος επενδύσεων του Ομίλου Σκλαβενίτης ανήλθε σε €59 εκ. καθώς υπήρξε μια χρονιά ουσιαστικής προσαρμογής κατά την οποία επετεύχθησαν σημαντικές εξελίξεις. Συγκεκριμένα ολοκληρώθηκε η ενσωμάτωση, επαναλειτουργία και ανακαίνιση του δικτύου καταστημάτων της πρώην Μαρινόπουλος με την ανακαίνιση 125 καταστημάτων με συνολικό χώρο έκθεσης (sales area) 100.000 τ.μ. Ενισχύθηκε το ανθρώπινο δυναμικό με περισσότερες από 2.000 νέες θέσεις εργασίας και εφαρμόστηκε νέο και δικαιότερο σύστημα αμοιβών, (στα τέλη του 2018, ο Όμιλος απασχολούσε 26.700 εργαζομένους). Επίσης προχώρησε η ενοποίηση των πληροφοριακών συστημάτων του Ομίλου ενώ εντός του τρέχοντος έτους, αναμένεται να ολοκληρωθεί το πρόγραμμα ανακαινίσεων του δικτύου καταστημάτων της πρώην Μαρινόπουλος. Ειδικότερα, στο 8μηνο του 2019 έχουν ανακαινιστεί συνολικά 72 καταστήματα. και μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι ανακαινίσεις ακόμη 43 καταστημάτων. Σε αυτά περιλαμβάνονται και τα 13 καταστήματα της Αχαϊκής αλυσίδας Κρόνος, η οποία από τον Ιούλιο 2019 αποτελεί 100% ιδιοκτησία της ΕΥΣ.

Στην ασθενική ανάπτυξη του συνόλου της αγοράς αποδίδει την αδυναμία να εμφανίσει ανάπτυξη η μητρική της Βασιλόπουλος, Ahold Delhaize. Στην ανακοίνωση της Ahold Delhaize αναφέρει: “η απόδοση των πωλήσεών μας στην Ελλάδα βελτιώθηκε σε σύγκριση με τα προηγούμενα τρίμηνα, αλλά παραμένει αρνητική”. Η πολεθνική εξηγεί επίσης ότι το περιθώριο κέρδους στην Ελλάδα παραμένει χαμηλό αποδίδοντας την αιτία στο υψηλό κόστος εργασίας.  Τρία χρόνια μετά την κατάρρευση της Μαρινόπουλος και ενώ το σκηνικό στον κλάδο έχει πλήρως αναδιαταχθεί ένα από τα μεγάλα στοιχήματα της διοίκησης είναι να καταφέρει να συγκρατήσει το 40% του κύκλου εργασιών από το καταναλωτικό κοινό της Μαρινόπουλος, ποσοστό που μεταφράζεται περί τα 80 εκατ. ευρώ. Kατά το τρέχον έτος ο όμιλος έχει  πλάνο επενδύσεων ύψους 60 εκατ. ευρώ με σχεδιασμό δημιουργίας άνω των 500 νέων θέσεων  εργασίας, ενισχύοντας έτι περαιτέρω το προσωπικό που αριθμεί 14.000 εργαζόμενους.

Η ΑΒ Βασιλόπουλος μπορεί να έχασε μόνο πέρυσι τζίρο περίπου 114 εκατ. ευρώ, ωστόσο  στα θετικά της οικονομικά αποτελέσματα συγκαταλέγεται η συγκράτηση της κερδοφορίας σε υψηλά επίπεδα. Αυτό το σημαντικό στοιχείο δίνει στην διοίκηση τα απαραίτητα εφόδια για να διεκδικήσει με σθένος την επιστροφή της στην κορυφή.

 Στην τρίτη θέση βρίσκεται η ΜΕΤΡΟ, της οικογένειας Παντελιάδη, η οποία ελέγχει τα καταστήματα MyMarket. Με επιτυχή την ολοκλήρωση του τριετούς πλάνου ενσωμάτωσης της αλυσίδας βερόπουλος και ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη το πρόγραμμα επενδύσεων τα My Market  κατάφεραν το περασμένο έτος  να πραγματοποιήσουν τζίρο ύψους 1,19 δισ. ευρώ και κέρδη προ φόρων 10,7 εκατ. ευρώ.

Η επεκτατική πολιτική της οικογένειας Παντελιάδη θα κορυφωθεί και την επόμενη τριετία 2020 – 2022 με την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου 100 εκατ. ευρώ για την επέκταση των δυο κέντρων διανομής, τη λειτουργία νέων καταστημάτων και την εισαγωγή νέων τεχνολογιών για τη βελτίωση της εμπειρίας του πελάτη. Στο πλάνο εντάσσεται και η δημιουργία, έως το τέλος του χρόνου, του πρώτου καταστήματος χονδρικής στην Κύπρο.

Και για την Μασούτης το 2018 ήταν το έτος που τελικώς τόλμησε να κάνει το μεγάλο βήμα της καθόδου στην πρωτεύουσα.  Από ότι αποδεικνύουν τα οικονομικά αποτέλεσματα της βγήκε η εξαγορά της Προμηθευτικής καθώς κατάφερε να αυξήσει  τις πωλήσεις της στα 770  εκατ. διατηρώντας παραλλήλως την κερδοφορία της. Στα πλάνα για το 2019 – 2020 συμπεριλαμβάνονται νέα καταστήματα σε περισσότερες γειτονιές της Αττικής και περαιτέρω επέκταση  του δικτύου ανά την Ελλάδα.

Με πιεσμένη κερδοφορία στα 12,8 εκατ. ευρώ από 18 εκατ. Ευρώ το 2017 εξήλθε του 2018 η ¨Γαλαξίας¨ η οποία έκλεισε με πωλήσεις σχεδόν στο μισό εκατομμύριο(449,9 εκατ. Ευρώ.) Στην αγορά διακινούνται συχνά σενάρια για προτάσεις εξαγοράς της ελληνικής καταγωγής εταιρεία που μετρά σχεδόν μισό αιώνα ζωής- (το 2021 θα κλείσει τα 50 της χρόνια). Η εταιρεία, επιμένει να διαψεύδει κατηγορηματικά τις όποιες φημολογίες και ανακοινώνει φιλόδοξο σχέδιο με στόχο την επέκταση του δικτύου της . η οποία ξεκίνησε το 1971 από πέντε φίλους δεν πτοείται και μάλιστα ανακοίνωσε φιλόδοξα σχέδια για την επέκταση του δικτύου της. Απασχολεί 4.500 εργαζομένους σε 172 καταστήματα  εκ των οποίων σχεδόν τα μισά είναι ιδιόκτητα.

Μαρία Σμιλίδου