*Του Σπύρου Δανέλλη

Η σημερινή κρίση του Covid – 19 είναι η τρίτη μεγάλη κρίση, προφανώς η μεγαλύτερη, που δοκιμάζει τη συνοχή και τις αντοχές της Ε.Ε., κατά τη διάρκεια των τελευταίων δέκα ετών. Έχουν προηγηθεί οι κρίσεις χρέους και μεταναστευτική – προσφυγική.

Η ατολμία, τα καθυστερημένα αντανακλαστικά, οι εθνικοί εγωισμοί, οι ελλιποβαρείς ηγέτες, η απουσία οράματος αποτελούν κοινές παραδοχές για τη σημερινή Ευρώπη. Παρόλα αυτά οι κρίσεις αποτελούσαν μέχρι σήμερα τους ισχυρότερους επιταχυντές της οικοδόμησης του κοινού ευρωπαϊκού σπιτιού. Παράλληλα η ταυτόχρονη εμφάνιση και εξάπλωση του ιού στην Ευρώπη, αλλά και στον κόσμο ολόκληρο, επιβάλλει την αναζήτηση λύσεων σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.

Η σημερινή κατάσταση, με τις απρόβλεπτες συνέπειες σε οικονομία και κοινωνία επιβάλλει ολοκληρωτική αλλαγή νοοτροπίας και πρακτικών. Ο Ντράγκι, απαλλαγμένος από το βάρος του θεσμικού του ρόλου, μίλησε νωρίς για την αναγκαιότητα αυτή, χαρακτηρίζοντας την κρίση «καιρό πολέμου», ζητώντας από το κράτος να προστατεύσει τις θέσεις απασχόλησης και την εγγύηση της ρευστότητας των επιχειρήσεων. Στις ΗΠΑ είχαμε τρία εκατομμύρια απολύσεις σε δύο εβδομάδες.  Και σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας (ΙLO) 1,25 δις. ανθρώπων στον πλανήτη κινδυνεύουν με απόλυση ή περικοπή μισθού. Δεν είναι τυχαίο πως αυτή η κρίση χαρακτηρίζεται ως η σοβαρότερη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ενώ εκτιμάται πως οι ευρωπαϊκές χώρες θα πληγούν βαρύτερα.

Σε σχέση με την κρίση χρέους το 2010, δεν μπορούμε να αρνηθούμε πως η Ε.Ε. δρα «ταχύτατα» λόγω της συνειδητοποίησης του κινδύνου και της συναίσθησης του φόβου. Βεβαίως πολύ μακράν των απαιτήσεων. Μέσα στην αντιφατικότητα που χαρακτήριζε πάντα την Ένωση βλέπουμε την ΕΚΤ να παίρνει γενναία μέτρα υπέρβασης. Η αποδοχή του συνόλου του δημοσίου χρέους, η χαλάρωση των κανονισμών για ενεχυρίαση χρεογράφων για λήψη ρευστότητας στο ευρωσύστημα, προς διευκόλυνση της παροχής τραπεζικών δανείων σε εταιρείες και νοικοκυριά, είναι μέτρα πρωτόγνωρα και σίγουρα ενισχυτικά για την πραγματική οικονομία. Δε φαντάζομαι όμως να εξέπληξε κανέναν το ναυάγιο στο Eurogroup της Τετάρτης. Η πρωτοβουλία των 9 χωρών για έκδοση ευρωομολόγου για τον Covid – 19, δηλαδή για αμοιβαιοποίση του χρέους, την ανάληψη κοινής ευρωπαϊκής ευθύνης για το κόστος που φορτώνονται τώρα τα μεμονωμένα κράτη για την αντιμετώπιση της κρίσης, έπρεπε λογικά να παραμερίσει κάθε ένσταση της Γερμανίας και των συνοδοιπόρων της, όχι μόνο ή κυρίως για λόγους αλληλεγγύης, αλλά και γιατί αυτό θα σήμαινε αυτομάτως την κατακόρυφη αναβάθμιση του κύρους και της ισχύος της Ένωσης, καθώς και του διεθνούς της εκτοπίσματος.

Η Γερμανία, ως η κορυφαία ευρωπαϊκή δύναμη, αντί να αντιμετωπίσει την κίνηση των 9 χωρών ως άρνηση του σημερινού status quo της εμμονικής επιβολής λιτότητας και δημοσιονομικής πειθαρχίας, οφείλει να αντιληφθεί πως δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Πως η στρατηγική εξόδου από την πρωτοφανή κρίση απαιτεί ευρωπαϊκό συντονισμό στα μέτρα αντιμετώπισης του κορονοϊού και θωράκιση της ευρωπαϊκής κοινωνίας και οικονομίας για την επόμενη μέρα, τη μετάβαση στη νέα κανονικότητα.

Το ότι ο Τραμπ, απαύγασμα ανορθολογισμού και λαϊκισμού, δε διστάζει να «ρίξει» 2 τρις δολάρια στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό για τη μετάβαση στην επόμενη μέρα λέει πάρα πολλά.

*Ο Σπύρος Δανέλλης είναι πρώην βουλευτής Ηρακλείου και μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία.