Του Μάρκου Μπόλαρη*

Αι, Κυρά των Αμπελιών…

Γιάννης Ρίτσος ο επικαλούμενος και ανακράζων .

Αι, Κυρά των Αμπελιών,

Κυρά της σταφυλής, τον βότρυν τον πέπειρον η γεωργήσασα, και του ευφραίνοντος καρδίας ανθρώπων οίνου,

εκ βαθέων εκέκραξα!

Σεπτέμβρης και μετά τα αυγουστιάτικα σύκα, μελώνουν τα σταφύλια.

Ο τρύγος εγγύς.

Ξινόμαυρο κι αγιογιωργίτικο, μαλαγουζιά κι ασύρτικο, καλαμπάκι λημνιό και μοσχάτο, αθήρι και βιδιανό,  κοτσιφάλι και κυδωνίτσα, αηδάνι και βηλάνα, λαγόρθι και μαντηλαριά, μαυροδάφνη και μοσχόμαυρο, μοσχοφίλερο και ροδίτης, ρομπόλα και λιάτικο , ντεμπίνα και σιδερίτης, ροδίτης και σταυρωτό, παμίδι και φωκιανό, χιδηριώτικο και μπεκάρι, αγιονορείτικο και βλάχικο, μικρός  και μακρύς ο κατάλογος,

μικρός για τα απίστευτα δεδομένα της ελληνικής βιοποικιλότητας, εκπληκτικό το εύρος των ποικιλιών της αμπέλου στην ελληνική χερσόνησο,

Αι, κυρά των Αμπελιών, που σ’ είδαμε το λιόγερμα…,

μακρύς ο κατάλογος για τα δεδομένα των ευρωπαϊκών καταγραφών,

απίστευτη η νωχελικότητα,

όπως απερίγραπτη και  η έλλειψη πολιτικών και νομοθετικών ενεργειών γιά την κατοχύρωση και αναπαραγωγή των εξαιρετικών και μοναδικών στην υφήλιο ποικιλιών της αμπέλου στον τόπο που από τις αυγινές ώρες της ιστορίας του θεοποίησε τον Διόνυσο και την συνοδεία του.

Της Αγιά Σοφιάς σήμερα!

Ακριβολογώντας Σοφίας, Πίστεως, Ελπίδος και Αγάπης μαρτύρων, των αιμάτων ταις ροαίς φοινιχθεισών στον διωγμό επί Αδριανού Αυτοκράτορος.

Μα πότε θα τρυγήσουμε, θείε, ρωτούσα πιέζοντας χαριτωμένα τον μπάρμπα Παναγιώτη.

Δεν τα ρωτούμε αυτά , αποκρινόταν κεφάτος.

Αμπελουργός κι οινοποιός εν ταυτώ, μελισσοκόμος κι αγρότης, μπαχτσεβαντζής και καφετζής, μπακάλης και μικροέμπορος, κτηνοτρόφος και τυροκόμος, ίσιος κι αψύς!

Στη Φισίνη, συνέχιζε, στη Λήμνο έτσι το βρήκαμε από τους πρωινούς ανθρώπους, να τρυγούμε την άλλη μέρα από το πανηγύρι της Αγιά Σοφιάς!

Να ωριμάσουν τα σταφύλια!

Να μελώσουν, να μας δώκουν καλό κρασί!

Νύν καιρός ευάρεστος!

Καιρός του τρύγου!

“Κυρά των αμπελιών,” την προσφωνεί ο ποιητής της Μονεμβασιάς,

“που σ’ είδαμε πίσω απ’ το δίχτυ του πευκόδασου

να συγυρίζεις με το χάραμα

τα σπίτια των αϊτών και των τσοπάνων.

Πάνω στη φούστα σου ο Αυγερινός.

Δύο αγουροξυπνημένες μέλισσες

κρεμούσανε στ’ αυτιά σου σκουλαρίκια

και τα πορτοκαλάνθη σου έφεγγαν

τη μαύρη την καμένη στράτα.”

Καιρός του τρύγου,

στον ποιοτικό αμπελώνα της πατρίδας μας, καιρός του τρύγου γιά τα ξεχωριστά ελληνικά κρασιά μας, στη Νάουσα και την Γουμένισσα, στη Δράμα και στο Παγγαίο, στο Αμύνταιο και την Ζίτσα, στον Βελβεντό και στη Σιάτιστα, στον Τύρναβο και τα Μεσόγεια, στην Αταλάντη και την Νεμέα, στη Μαντινεία, στη Λακωνία και την Αχαΐα, στην Κεφαλονιά και τη Ζάκυνθο, στην Λήμνο και τη Λέσβο, στη Σάμο, την Ικαρία  και τη Σαντορίνη, στη Τήνο και την Πάρο, στη Κώ  και  την Ρόδο, στην Κύπρο και  στην Κρήτη απ’ άκρη σ’ άκρη!

“Κυρά μελαχρινή,”

δέεται συνεχίζων ο Ρίτσος,

“που η αντηλιά σου χρύσωσε τα χέρια

σαν της Παναγιάς το κόνισμα

πίσω από το χνούδι το σγουρό

σπίθιζε το δροσό της νύχτας

σα να μετάνιωσε λίγο προτού να σβήσει ο γαλαξίας

και δέθηκε γιορντάνι στο λαιμό σου

να χυθεί στη ζεστασιά του κόρφου σου.”

Καιρός του τρύγου στ’ αμπέλια,

Κι ήταν η σιγαλιά πηχτή σαν γάλα

και τ’ οργωμένο χώμα ευώδιαζε σαν εκκλησιά

τη μέρα των βαγιώνε.”

Καιρός του τρύγου,

στου κύκλου τα γυρίσματα,

Σεπτέμβρη μήνα,

με τον Αγαμέμνονα, τον Αίαντα, τον Αχιλλέα και τους Δαναούς στις εκβολές του Σκαμάνδρου να κάνουν χοές με λημνιό,

“Νήες δ’ εκ Λήμνου παρέσταν οίνον άγουσαι πολλαί … οίνον δ’ εκ δεπάων χαμάδις χέον “,

σημειώνει στην Ραψωδία Η’ της Ιλιάδας,

ο γέρο πατριάρχης των γραμμάτων μας

ο Όμηρος, κι ύστερα

με τον Οδυσσέα να κουρσεύει των Κικόνων τον οίνο από την Μαρώνεια,

“Ιλιόθεν μέν φέρων άνεμος Κικόνεσσι πέλασσεν Ισμάρω…

ένθα μέν πολλόν μέθυ πίνετο”,

ανιστορεί η Οδύσσεια στη ραψωδία,

για να μεθύσει μ’ αυτό τον κύκλωπα Πολύφημο πριν τον τυφλώσει ως Κανένας,

Κυρά των Αμπελιών,

Σεπτεμβρίου μεσούντος

με τον λυρικό Αρχίλοχο τον Πάριο,

τον Αλκαίο και την Σαπφώ της Μυτιλήνης κιθαρωδούντας την νέα σοδειά του χιδηριώτικου στο πανηγύρι του Αρχάγγελου στο Μανταμάδο,

καιρός του τρυγάν,

καθώς ο Ευρυπίδης διεκτραγωδεί τα πάθη και τους πόθους των ανθρώπων,

ο αμείλικτος ποιητής Αριστοφάνης διακωμωδεί την έκπτωση των πολιτικών,

κι ο δειπνοσοφιστής διεξοδικά αναφέρεται στα της εκλεκτής ποιότητας του προσφερθέντος ερυθρού  οίνου,

τοις δειπνούσι φιλοσόφως,

καιρός του ποιήσαι εν αυτοίς,

εξ αμπέλου πολυκληματούσης,

λευκά και κεχριμπαρένια,

ροζέ και τριανταφυλλένια,

κόκκινα και βαθυκόκκινα τσαμπιά σταφυλής,

οίνον προσφέροντα, δαβιτικώς ευφραίνοντα καρδίαν,

στην εκστρατεία του Μεγαλέξαντρου,

Άι, Κυρά των Αμπελιών,

τι λυρισμός και τι περιγραφές,

τι ποίηση και πόση ιστορία στις μέσα ραφές τούτου του Ύμνου στην Ελλάδα

από τον Γιάννη Ρίτσο,

“Κυρά τρανή

κι έβγαινε ο μπιστικός από τον ύπνο του

καθώς που βγαίνει ο κάβουρας από το νερό

στο περιγιάλι

κι αστράφτει το νωπό καβούκι του

γαλάζιο πρωινό με δυο κουκκίδες άστρα.

Κυρά τρανή

τι σιγανή της νεραντζιάς η πρώτη καλημέρα

τι σιγανό το βήμα σου κι ανάσα του ψαριού

πλάι στο φεγγάρι.”

Την άλλη μέρα της Αγιά Σοφιάς,

προτού χαράξει ο ήλιος, φορτωμένα τα ζώα της υπομονής με τα κοφίνια του τρύγου, τα γαϊδουρέλια μας στη σειρά, ψαθιά στο κεφάλι γιά την κάψα του Σεπτεμβριάτικου ήλιου, καλάθια κι από ένα τσεκμέ στο χέρι, σταμνί νερό, ψωμί ζυμωτό και τυρί μελίπαστο , και στη στράτα γιά το Λουρί, γιά τον αμμουδότοπο με τ’ αμπέλια που κάνει τα καλύτερα σταφύλια!

Κι ο ήλιος να ανατέλλει καταμεσής του πελάγου ! Χρυσαφίζοντας ανατέλλων  θάλασσες και κύματα, όρμους κι ακτές, αλίκτυπους βράχους κι αμμουδάτες ακρογιαλιές κι αναπηδούν τα δελφίνια παιγνιδίζοντας να τον καλημερίσουν κι ανατριχιάζουν οι φώκιες στις θαλασσινές σπηλιές θωρώντας το θαύμα της νέας ημέρας!

Νύν επέστη ο καιρός

του τρυγητού!

Απ’ όλο τον αγροδιατροφικό τομέα της πατρίδας μας, οι περισσότερο συνειδητοποιημένοι παραγωγοί , μεταποιητές, έμποροι κι εξαγωγείς,

μακράν όλων των άλλων του όλου φάσματος είναι οι αμπελοκαλλιεργητές – οινοπαραγωγοί μας ! Αυτοί ευτυχώς έχουν αντιληφθεί και συνειδητοποιοίν κάθε μέρα βαθύτερα πόσο σημαντικό πλεονέκτημα είναι ο πλούτος του ελληνικού αμπελώνα!

Η μοναδικότητα των ποικιλιών του αμπελώνα μας και του κρασιού μας, όπως τον εξύμνησαν και τον τραγούδησαν οι Έλληνες , και όταν μεθυσθώσι, ευαγγελικώς, τότε περισσότερο,

ως αξεπέραστο συγκριτικό πλεονέκτημα των ελλήνων, ελλαδιτών και κυπρίων, οινοπαραγωγών στις διεθνείς ποιοτικές αγορές!

Μεσούντος Σεπτεμβρίου μηνός

κι ενώ φληναφήματα παροχών εξαγγέλονται από το βήμα της ΔΕΘ,  φληναφήματα που επιχειρούν να  υποτιμήσουν την αντιληπτική ικανότητα των πολιτών αλλά απλώς αναδεικνύουν την ανεπάρκεια των πομπωδώς φληναφούντων,

Μεσούντος Τρυγητού μηνός,

Νύν επέστη ο καιρός,

Της άλλης καρποφορίας, άλλης σταφυλής και άλλου οίνου,

Καιρός του ποιήσαι Πολιτική,

του τρυγήσαι με την Κυρά των Αμπελιών Πολιτικώς,

του οινοποιήσαι, άι Κυρά Τρανή,χάριν των Πολιτών,

του μεθυσθήναι, με τις κούπες που μοίρασε και με το κρασί που κέρασε ο Οδυσσέας κι ο Νικηφόρος Φωκάς, ο Λεωνίδας κι ο Διγενής, ο Καραϊσκάκης κι ο Μακρυγιάννης

υπέρ της Πόλεως, τοιγαρούν, γιά την Ελλάδα!

Με το καλό ο τρύγος, με το καλό  κι ο λινός!

Καλά κρασιά!

Με το καλό και τ’ άλλα κρασιά!

Οίνος καινός! Πολιτικής! Ευφραίνων!

Αντάξιος τούτης της πολιοχιλιόχρονης πορείας τούτου του Λαού!

Κυρά των Αμπελιών,

σύ δε τετήρηκας τον καλόν οίνον έως άρτι, παρακαταθήκη στους αιώνας, νύν και αεί!

Υγιαίνετε,

συντρυγητές! Σκουτελοβαρίσκω σας!

Προσέχετε τον τσεκμέ!

Κόβει!

Κι ο Γιάννης ο Ρίτσος εφορών το Μυρτώο πέλαγος από το μονόλιθο της πατρώας γης δοξολογάει την Κυρά των Αμπελιών:

“Ά! τι χρυσάφι αφήνει η αχτίνα

στη σταγόνα της δροσιάς

όταν η Πούλια σου κρεμάει

στο μέτωπο”!

*Μάρκος Μπόλαρης. Νομικός – Πρώην Υπουργός

Οι απόψεις που δημοσιεύονται στο reformer.gr είναι προσωπικές και εκφράζουν τον συγγραφέα.