Κριτική για την παράσταση «H Κολεξιόν» (The Collection)

Σχόλιο

Γράφει ο Γιάννης Γαβρίλης

Στο Θέατρο ”FAUST”  παρουσιάζεται το θεατρικό έργο του Χάρολντ Πίντερ ”Η Κολεξιόν” (The Collection), που  έχει καταγραφεί ως ένα από τα πιο εμβληματικά έργα του Νομπελίστα Βρετανού θεατρικού συγγραφέα, σεναριογράφου και ηθοποιού Χάρολντ Πίντερ. Γράφτηκε το 1961 για την τηλεόραση αλλά έκανε πρεμιέρα με την Royal Shakespeare Company στο Aldwych Theatre στο Λονδίνο τον Ιούνιο του 1962 σε κοινή σκηνοθεσία του συγγραφέα με τον Πήτερ Χολ. Τηλεοπτικά μεταφέρθηκε πολύ αργότερα το 1976 με μια διανομή που συμπεριελάμβανε τους Λόρενς Ολίβιε, Άλαν Μπέιτς, Έλεν Μίρεν και Μάλκομ Μακντάουελ.

Ο Πίτερ Χολ, ο σκηνοθέτης που έχει ανεβάσει Πίντερ περισσότερο από κάθε άλλον, αναφέρει ότι στα έργα του “οι λέξεις είναι όπλα που οι χαρακτήρες χρησιμοποιούν για να ενοχλήσουν ή να καταστρέψουν ο ένας τον άλλο”.

Στην Ελλάδα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το τον Δεκέμβριο του 1971 στο Θέατρο Έλσας Βεργή σε συλλογική σκηνοθεσία με τίτλο ”Η Συλλογή”. Το  1975 από το ΚΘΒΕ σε σκηνοθεσία του Μίνωα Βολανάκη, το 1982 παρουσιάστηκε και πάλι στην Θεσσαλονίκη απ’ την «Επιθεώρηση Δραματικής Τέχνης» της Ρούλας Πατεράκη σε σκηνοθεσία Αχιλλέα Ψαλτόπουλου και το 1999 στο Θέατρο της Άνοιξης από τον Νέο Λόγο σε σκηνοθεσία Φώτη Μακρή, με τίτλο «Επίδειξη μόδας».

Η τελευταία φορά που ανέβηκε το έργο ήταν στο Θέατρο ”Εμπορικόν” το 2014 σε σκηνοθεσία της Ελένης Σκότη.

Τώρα έρχεται ο Τάσος Πυριέρης να μας δώσει την δική του σκηνοθετική άποψη γύρω από αυτό το έργο, που για κάποιους λόγους που δεν κατανοώ, δεν παρουσιάζεται συχνά  (σε αντίθεση με κάποια άλλα έργα του Πίντερ).

Παρακολούθησα μια παράσταση που με κράτησε στην θέση μου σχεδόν αμετακίνητο. Όχι μόνο γιατί η ”Κολεξιόν” είναι ως έργο μια τραγική κωμωδία με μια έντονη δράση και αντίδραση καθώς για τους ήρωες του διαταράσσεται η ισορροπία της ζωής τους από υποψίες μιας πιθανής ερωτικής απιστίας. Όχι μόνο γιατί ο Πίντερ σε αυτό του το έργο, για μια φορά ακόμη, υποβάλλει τους χαρακτήρες που έπλασε στην αναζήτηση της επίπονης διαδικασίας, της αναζήτησης του τι συνέβη πραγματικά, για το που βρίσκεται η αλήθεια και που το ψέμα, και το συνειδητό παιχνίδι εξουσίας μεταξύ του ομοφυλοφιλικού ζευγαριού και εκείνου των δυο συζύγων,  επισφραγίζοντας την θεατρική του απεικόνιση της τάσης των προσώπων των έργων του, στην απόλυτα προσωπική, υποκειμενική, και εθελοτυφλική στάση τους απέναντι στα υπαρκτά και μη γεγονότα, ανάλογα με το τι εξυπηρετούν οι στιγμιαίες, όσο και σε βάθος χρόνου, ανάγκες τους.

Ο Τάσος Πυριέρης  καταβυθίστηκε γενικότερα στην μελέτη του συνολικού  ”πιντερικού” έργου, ανέλυσε τα δεδομένα του και παρουσίασε μια παράσταση που έχει μεν έναν δικό της χαρακτήρα, αλλά δεν ”πρόδωσε” τον συγγραφέα. Πως θα μπορούσε άλλωστε. Θα ήταν ύβρις.

Έδωσε, με σαφήνεια, την ”πιντερική” ατμόσφαιρα που η ”απειλή” καραδοκεί, που οι ανθρώπινες σχέσεις διαρρηγνύονται, όπου η ερωτικές προσδοκίες διαταράσσονται, όπου το κλειστοφοβικό σκηνικό τοπίο, φοβίζει και αποξενώνει.

Η παράσταση δεν περιγράφει απλώς. Είναι μια ζωντανή σύνθεση των καθορισμένων ως απαράβατων, των σιωπών και των παύσεων που ο Πίντερ επιβάλλει, ανάμεσα στην κίνηση των ηθοποιών και της εκφοράς των λέξεων του κειμένου.

Δεν μετακινεί ο Πυριέρης σκηνοθετώντας, τους ηθοποιούς του αναίτια. Δεν επιχειρεί να γεμίσει την σκηνή χωρίς λόγο. Την γεμίζει με ευρηματικότητα και με σαφή τα αίτια. Καθώς και η κίνηση στα έργα του Πίντερ παίζουν σημαντικό ρόλο. Η χορογραφημένη κίνηση των ηθοποιών στη μικρή σκηνή του FAUST, ίσως να είναι από τις πλέον πετυχημένες. Όπως και η ισορροπία ανάμεσα στο χιούμορ και την τραγικότητα. Που ο Πίντερ με την προσωπική του συγγραφική μαεστρία επιβάλει στον θεατή του.

Όλα όσα είδαμε σε αυτή την τόσο σωστά δομημένη παράσταση συμβαίνουν σε έναν αφαιρετικό, άχρονο σκηνικό χώρο (σκηνικά  Ελίνα Δράκου, κοστούμια Βασίλης Ζούλιας) με τις υποβλητικές  μουσικές συνθέσεις του Δημήτρη Μαραμή, και τους ατμοσφαιρικούς φωτισμούς της Μαριέττας Παυλάκη. Η ρέουσα και κατανοητή μετάφραση της Χριστίνας Μπάμπου-Παγκουρέλη έδωσε μια ακόμη σημαντική προβολή  στην παράσταση που…χωρίς τους συγκεκριμένους ηθοποιούς δεν θα ήταν τόσο αξιόλογη. Και αναφέρομαι στους Αλέξανδρο Βάρθη, Παναγιώτα Βιτετζάκη, Θάνο Λέκκα και  Χρήστο Σταθούση.

Ηθοποιοί που ήξεραν τι έκαναν και πως και γιατί εκινούντο, υποκρίνονταν, αποδίδοντας με πειθώ την ατμόσφαιρα του πιντερικού αυτού έργου. Χωρίς υπερβολικές ερμηνευτικές εκτάσεις, χωρίς υπερβατικές εκφράσεις, με σωστή εκφορά του λόγου και της όποιας συναισθηματικής φόρτισης απορρέει από αυτήν. Λαμβάνοντας δε, υπόψη  το μικρό χώρο του θεάτρου όπου οι ηθοποιοί έπαιζαν δίπλα σου και ενίοτε και μαζί σου! Ο καθένας τους κατάφερε να μεταφέρει με την υποκριτική του τον ξεχωριστό χαρακτήρα των ηρώων του έργου, αλλά και την συνύπαρξη που αναπτύσσεται μεταξύ τους. Οι εναλλαγές τους δε, από την χιουμοριστική διάθεση στην αμέσως αντίθετη τραγική, άκρως αξιοπρόσεκτες.

Μια παράσταση της πιντερικής ”Κολεξιόν” με ισχυρό αποτύπωμα.

Θέατρο Faust, Καλαμιώτου 11 & Αθηναΐδος 12, Αθήνα

Σάββατο 21:00 και Κυριακή 20:00

Στη συνέχεια

Σχετικά Άρθρα

Συζήτηση σχετικά με post