Κριτική παράστασης: ”Μακμπέθ. Ο κύκλος του στΑΙΜΑτος”

Σχόλιο

Μια ανατρεπτική σκηνική κα μεταφραστική προσέγγιση της τραγωδίας του Ουίλιαμ Σαίξπηρ.

Του Γιάννη Γαβρίλη

Στο ”Από Μηχανής Θέατρο” της οδού Ακαδήμου 13 στο Μεταξουργείο, παρακολουθήσαμε έκπληκτοι την παράσταση που έχει ανέβει από τον Νοέμβριο.

Έκπληκτοι γιατί, προφανώς, δεν μπορούσαμε να φανταστούμε πως αυτό το συμπαντικό και παγκοσμίως αναγνωρισμένο, ως  κορυφαίο, έργο του Σαίξπηρ, θα μπορούσε να αναγνωστεί, να παρουσιαστεί, να μεταφραστεί και επί της ουσίας να μεταβληθεί σε μια ανατρεπτική σκηνική απόδοση.

Πως θα μπορούσαμε, εξ άλλου, να φανταστούμε, πως ο ποιητικός σαιξπηρικός λόγος θα παρέμενε ανέγγιχτος, θα αποδιδόταν με την αδιάσειστη υπόσταση του, με την επί της ουσίας, προβολής και κατανόησης αυτού του σαιξπηρικού θεατρικού κειμένου, της συντομότερης τραγωδίας του Σαίξπηρ, αποτελούμενη από πέντε μικρές πράξεις.

Πως να φανταστούμε, ότι θα προβαλλόταν με επαρκή και αποδεκτό θεατρικό τρόπο η διαυγής και ουσιαστική μεταφορά όλων εκείνων των εσωτερικών ψυχολογικών διεργασιών, αμφισβητήσεων, μετατροπών σκέψης, αποφάσεων και δράσης των  χαρακτήρων του έργου, όπως και των τόσων  πολιτικών και θρησκευτικών  αναφορών που επί της εποχής του Σαίξπηρ (όπως η Συνωμοσία της Πυρίτιδας του 1605) δημιούργησαν μια περίοδο τρομακτικής κρίσης.

Πως να φανταστούμε ότι το έργο αυτό του Σαίξπηρ με τους τόσους χαρακτήρες που εμφανίζονται επί σκηνής και ο καθένας από αυτούς είναι αναπόσπαστο κομμάτι της εξέλιξης, της προέκτασης και της προβολής ”του φόβου για τον φόβο” και είναι τα θύματα, του αρχικά άψογου και ηρωικού Μακμπέθ, που μετατρέπεται σε ”σφαγέα” με την προτροπή της διαβολικής Λαίδης Μακμπέθ.

Αντιπαρατεθήκαμε με τρεις και μόνο ηθοποιούς που προκλητικά ερμήνευσαν την κατά Σαίξπηρ ιστορία του Μακμπέθ, που καμία σχέση δεν έχει με την ιστορική πραγματικότητα.

Θα αναφερθώ κατ΄ αρχήν στον Θανάση Βλαβιανό που ερμηνεύει αποκαλυπτικά όλους τους ήρωες που ζουν στο περιβάλλον του Μακμπέθ (NτάνκανΑ!, Μπάνκο, Μάκντοφ κ.α.) και  γίνονται τ α θύματα της επιθυμίας του για την εξουσία, της μετάλλαξης του σε φθονερό και αλαζόνα, κυριαρχούμενο από την ”τυφλή μανία της καταστροφικότητας”. Ο Θανάσης Βλαβιανός (που ως και μουσικός έκανε και την μουσική επένδυση της παράστασης) κατάφερε με τις ερμηνείες του να είναι μη αναγνωρίσιμος, ως το ίδιο πρόσωπο που απλώς ερμηνεύει διαφορετικούς χαρακτήρες.

Η Άννα Ελεφάντη ως Λαίδη Μακμπέθ ξεπέρασε ως ηθοποιός κάθε άλλη της ερμηνεία και κινήθηκε υποκριτικά σε ένα ανώτερο επίπεδο (ειδικά στην σκηνή της νευρικής κρίσης της, από τις τύψεις και βλέποντας τα αιματοβαμμένα χέρια της οδηγείτε στον θάνατο. Η Ελεφάντη είναι έως και συγκλονιστική). Υποδύεται με εξαιρετική επάρκεια και αυτή και κάποιους άλλους ρόλους (Μάγισσα, Μάλκολμ  κ.α.).

Και ο Γιάννης Νταλιάνης.. Είναι Ο Μακμπέθ!  Σταθερός, αποκαλυπτικός, πειστικός, ανατρεπτικός, να σε προκαλεί με την ερμηνεία του να ξεχάσεις ότι βλέπεις έναν ηθοποιό να υποδύεται. Ενδύθηκε απολύτως τον Μακμπέθ (για να μη πω ότι ”ενσωμάτωσε” όλα τα στοιχεία του αιματοβαμμένου πεπρωμένου και της τόσο μοιραίας και δαιμονικής παραμόρφωσης του).  Έχει κάνει και την μετάφραση του έργου αν και η παράσταση γεννήθηκε επί της ουσίας μέσα από την διαδικασία των προβών που οδήγησαν σε αυτή την μετάφραση, και σύγχρονη μεταφορά, την τόσο απαιτητική, ανατρεπτική πειραματική προσέγγιση.

Σημαντική και η παρουσία, ως βουβό πρόσωπο, ως πληρωμένου φονιά του, Δημήτρη Μπούρα που ήταν και ο βοηθός σκηνοθέτη.

Μια παράσταση που σκηνοθετήθηκε και διασκευάστηκε  από τον Δημήτρη Μυλωνά με γνώση, ευρηματικότητα, αλλά κυρίως με την αίσθηση των σημαντικών απαιτήσεων που έχει το ανέβασμα και η προσεκτική σκηνοθετική ματιά σε αυτό το δραματουργικό αριστούργημα του Σαίξπηρ.

Όλα συμβαίνουν και εξελίσσονται εμπρός και εντός ενός άχρονου, αφαιρετικού, βραχώδους μορφής σκηνικό που σχεδιάστηκε από την Στέβη Πανταβού…

Με τα κοστούμια που ενδύονται οι ηθοποιοί, ενίοτε και επί σκηνής, σχεδιασμένα από την Άρτεμις Φλέσσα..

..Με την επιμέλεια κίνησης-χορογραφία της Ειρήνης Κυρμιζάκη..

Και με τους ατμοσφαιρικούς φωτισμούς του Γιώργου Αγιαννίτη..

Απολαύσαμε μια παράσταση που η ανατρεπτικότητα της μας κέρδισε και μας έπεισε πως μια εις βάθος μελέτη ενός τόσο κλασσικού και επανειλημμένως παιζόμενο στο Θέατρο και στον Κινηματογράφο έργου μπορεί να έχει αυτή την διαφορετική σκηνική παρουσίαση, αν βέβαια υποστηριχτεί με σεβασμό το πρωτότυπο κείμενο και ο ποιητικός του λόγος.

Στη συνέχεια

Σχετικά Άρθρα

Συζήτηση σχετικά με post