Ο Δημήτρης Καρατζιάς και ο Μάνος Αντωνιάδης μιλούν στον Γιάννη Γαβρίλη για την θεατρική μεταφορά στο Θέατρο ‘’Εν Αθήναις’’, της νουβέλας του Χόρας Μακ Κόι, ‘’Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν’’.

Το 1969 η κινηματογραφική εταιρία MGΜ αναθέτει στον σκηνοθέτη Σίντνεϊ Πόλακ, να μεταφέρει στην οθόνη τη νουβέλα του  Χόρας Μακ Κόι, ‘’They Shoot Horses, Don’t They? ’’ με την διασκευή για τον κινηματογράφο των Τζέιμς Πόου και Ρόμπερτ Ε. Τόμπσον, και πρωταγωνιστές τους Τζέιν Φόντα (Βραβείο των Κριτικών της Νέας Υόρκης), Μάικλ Σαραζίν, Γκιγκ Γιανγκ, (ο οποίος απέσπασε και το Όσκαρ Β! Ανδρικού ρόλου) Σουζάνα Γιορκ, Ρεντ Μπάτονς, Μπρους Ντέρν και Μπόνι Μπεντέλια. Η ταινία έκανε ιδιαίτερη αίσθηση στο κοινό και επαινέθηκε από τους κριτικούς, αποσπώντας αρκετά βραβεία. Προτάθηκε δε, για 9 Όσκαρ.

Και τώρα, η νουβέλα αυτή μεταφράστηκε και διασκευάστηκε εκ νέου, έχοντας για πρώτη φορά ως θεατρικό έργο, κάνει πρεμιέρα στις 6 Δεκεμβρίου στο Θέατρο ‘’Εν Αθήναις’’ της οδού Ιάκχου 19, στο Γκάζι, με παραστάσεις κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 20.30. Μια παράστασή που ήδη έχει συζητηθεί εντόνως.

‘’Σκοπός μας είναι ο θεατής να κάνει ένα ταξίδι στο χρόνο. Να γίνει και θεατής και συμμέτοχος. Μπορεί να γίνει χορηγός, να χειροκροτήσει, να πετάξει κέρματα στους συμμετέχοντες, να στοιχηματίσει, να γίνει μέρος του! Κι αυτό είναι το γοητευτικό σε αυτή την παράσταση! Η διάδραση των θεατών’’

Γ.Γ.  Όντως τόλμημα; Και πως, αλλά και γιατί πήρατε την απόφαση της μεταφοράς αυτής της νουβέλας, στο Θέατρο. Ποιο ήταν αυτό το στοιχείο που σας κινητοποίησε να δημιουργήσετε αυτή την παράσταση.

Δ.Κ. Το ότι μπαίνεις στη διαδικασία να μελετήσεις, ερευνήσεις, μεταφράσεις, διασκευάσεις μια τόσο εμβληματική νουβέλα,, είναι από μόνο του τρομακτικά ενδιαφέρον. Ήταν όμως τόσο συγκλονιστική, τόσο σημερινή, τόσο σπουδαία τα πράγματα για τα οποία μιλούσε, καυτηρίαζε, σχολίαζε, που τελικά πήραμε το ρίσκο! Γιατί οποιαδήποτε παράσταση με 17 ηθοποιούς, σκηνικά και κοστούμια εποχής, διάρκειας 2, 5 ωρών, γεμάτη μουσική, κίνηση και χορό, σε ένα κατοστάρι θέατρο, χωρίς επιδότηση ή κάποιον παραγωγό, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί όχι μόνο τόλμημα, αλλά και τρέλα.

Μ.Α. Είναι ένα έργο που αφορά το σήμερα παρόλο που γράφτηκε και διαδραματίζεται τη δεκαετία του 30. Απογυμνώνει τον κόσμο του θεάματος και δείχνει την φρίκη που κρύβεται πίσω από την λάμψη των σόου. Ο εξευτελισμός του ανθρώπινου είδους, η εκμετάλλευση της ανάγκης για επιβίωση, η εξαθλίωση ως ψυχαγωγία και η απελπισία ως θέαμα. Μια μικρογραφία της κοινωνίας τότε και σήμερα. Χρονικές περίοδοι με τεράστιο οικονομικό πρόβλημα, όπου επικρατούσε ο νόμος της ζούγκλας.

Γ.Γ. Η υπόθεση εκτυλίσσεται την περίοδο της οικονομικής κρίσης του 1929 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά αυτό είναι μόνο το περιβάλλον. Επί της ουσίας, με αφορμή, εκείνη την κρίση που είχε παγκόσμιο αντίκτυπο, προβάλλεται όλη η απελπισία και η ένδεια των ανθρώπων που βιώνουν μια τραγική ζωή.  Σε αυτή την συνθήκη, κινείται, εστιάζει και η δική σας θεατρική μεταφορά. Τι θα δει ο/η θεατής. Μια ευφρόσυνη παράσταση ή αντιθέτως μια καταγγελία ( που είναι) της εκμετάλλευσης απελπισμένων ανθρώπων.

Μ.Α. Ο κόσμος μπαίνει στην ατμόσφαιρα του έργου από την στιγμή που φτάνει στο θέατρο. Θεατές και διαγωνιζόμενοι (ηθοποιοί) συναναστρέφονται, ενώ παίρνουν τις θέσεις τους για να ξεκινήσει το σόου. Φώτα, μουσική, χορός και λαμπερά χαμόγελα, ενώ σιγά σιγά, οι συμμετέχοντες καταρρέουν ο ένας μετά τον άλλο, από σωματικές και ψυχικές βλάβες, οδηγούμενοι μερικές φορές ακόμη και στον θάνατο. Ναι, είναι μια καταγγελία για όλους μας, που διασκεδάζουμε με τα χλευαστικά θεάματα, που απολαμβάνουμε τις ανέσεις μας, ενώ μπροστά μας κάποιοι εξαθλιώνονται και κυρίως γιατί νιώθουμε ότι η φρίκη βρίσκεται έξω από το δικό μας σπίτι, σε άλλο σύμπαν και αφορά άλλο είδος ανθρώπων.

Δ.Κ. Σκοπός μας είναι ο θεατής να κάνει ένα ταξίδι στο χρόνο. Να γίνει και θεατής και συμμέτοχος, παράλληλα με την δική μας παράσταση, και ενός μαραθώνιου χορού στην Αμερική του 1932, να ταξιδέψει 90 χρόνια πριν. Να δει τι γινόταν τότε, αν εξακολουθεί να συμβαίνει, σε ποιο βαθμό, και αν μπορεί να το αλλάξει. Συμμετέχοντας ή μη! Είναι διπλός ο ρόλος του. Παρακολουθεί και την παράσταση, αλλά και τον Μαραθώνιο χορού του 32! Μόνο που εκεί συμμετέχει. Μπορεί να γίνει χορηγός, να χειροκροτήσει, να πετάξει κέρματα στους συμμετέχοντες, να στοιχηματίσει, να γίνει μέρος του! Κι αυτό είναι το γοητευτικό σε αυτή την παράσταση! Η διάδραση των θεατών!

‘’Είναι ένα έργο, που απογυμνώνει τον κόσμο του θεάματος και δείχνει την φρίκη που κρύβεται πίσω από την λάμψη των σόου. Ο εξευτελισμός του ανθρώπινου είδους, η εκμετάλλευση της ανάγκης για επιβίωση, η εξαθλίωση ως ψυχαγωγία και η απελπισία ως θέαμα’’

Γ.Γ. Νομίζω ότι εδώ, πρέπει να αναφερθείτε, με λίγα λόγια στην υπόθεση του έργου, όσο και σε κάποιες πιθανές αλλαγές που κάνατε εσείς, αν κάνατε, στην δραματουργία.

Δ.Κ. Ουσιαστικά διασκευάσαμε τη νουβέλα, τη θεατρικοποιήσαμε. Φωτίσαμε βέβαια δραματουργικά τις πλευρές των ηρώων που φάνηκαν σε εμάς ενδιαφέρον, πατήσαμε σε αναφορές, παραλείψαμε γεγονότα και εστιάσαμε σε άλλα, έτσι ώστε να δημιουργήσουμε ένα ενδιαφέρον περιβάλλον για τους ήρωες που κρατήσαμε, μια και ήταν αδύνατο να τους παρουσιάσουμε όλους. Και κυρίως θέλαμε να τονίσουμε το ανθρώπινο στοιχείο. Ότι όσα χρόνια κι αν περάσουν, ο άνθρωπος θα προσπαθεί να επιβιώσει, να ονειρευτεί, να αγαπήσει, να μοιραστεί, να επικοινωνήσει, να δημιουργήσει, να παλέψει για ένα καλύτερο μέλλον!

Κρατήθηκε φυσικά το μέρος όπου διαδραματίζεται ο χορός, μια αποβάθρα αναψυχής, στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνια, δίπλα στο Χόλυγουντ, και η εποχή, το 1932! Και για 52 μέρες, παρακολουθούμε τις ιστορίες δώδεκα συμμετεχόντων και των διοργανωτών του διαγωνισμού. Από την μία, οι ζωές, τα όνειρα, οι ελπίδες, οι προσπάθειες, οι αποτυχίες και από την άλλη η εκμετάλλευση της ανθρώπινης ανάγκης, η εξαθλίωση ως ψυχαγωγία και η απελπισία ως θέαμα. Άνθρωποι που ωθούνται πέρα από τα σωματικά και ψυχικά τους όρια προς τέρψιν του κοινού! 

Μ.Α. Κρατήσαμε όλη την ατμόσφαιρα της εποχής και τους χαρακτήρες του έργου αλλά η μετάφραση έγινε σε κάποια σημεία λίγο πιο ελεύθερη ώστε να πατάει περισσότερο στην σημερινή πραγματικότητα αλλά και να αποδοθεί το σκοτεινό χιούμορ του κειμένου. Έχουμε παραλείψει κάποια μέρη του βιβλίου λόγω διάρκειας και εστιάσαμε στις σχέσεις των χαρακτήρων του έργου και στην ψυχική τους πορεία κατά την διάρκεια του χορευτικού μαραθώνιου. 

Γ.Γ. Ως ταινία το ‘’Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν’’, είχε συμπεριλάβει ικανό αριθμό ηθοποιών. Πράγμα όχι και τόσο δύσκολο στον κινηματογράφο. Στο Θέατρο όμως κάτι παρόμοιο δεν είναι καθόλου εύκολο, αν λάβουμε υπόψη μας και το μέγεθός της σκηνής. Σκηνοθετικά και κινησιολογικά, πως αντιμετωπίστηκε αυτό. Εδώ υπάρχει μια απίστευτη ταχύτητα, αλλαγές εικόνων, υπάρχει και το κυρίαρχο στοιχείο του χορού και της, μέσω αυτού, έκφρασης – απόδοσης του χλευασμού, της απόγνωσης, του εξευτελισμού της ανθρώπινης ύπαρξης. Θεωρώ ότι μόνο η σκηνοθετική ευρηματικότητα και οι στοχευμένες οδηγίες, μπορούν να τα αποδώσουν όλα αυτά, στο σύνολο τους. Και βέβαια, με ηθοποιούς που καλούνται να ξεπεράσουν ως ένα σημείο τον υποκριτικό τους εαυτό, ίσως και την μανιέρα τους. Να περάσουν σε μια άλλη υποκριτική διάσταση.

Δ.Κ. Ευτυχώς δεν ήταν η πρώτη φορά που είχα να αντιμετωπίσω έναν πολυπρόσωπο θίασο. Στις Φυλακισμένες είχα δεκάξι ηθοποιούς, στο ‘’Χορεύοντας στο Σκοτάδι’’, εννέα, στο ‘’Elizadeth’’, επίσης εννέα, στην ‘’Πνιγμονή’’ οκτώ κλπ. Μάλλον κάτι με τραβάει σε αυτά τα έργα! Άσε που οι παραστάσεις εκείνες παρουσιαζόντουσαν στο VAULT, που είχε μια σκηνή κατά πολύ μικρότερη από αυτή του Εν Αθήναις. Εκεί κι αν δεν ήταν εύκολο! Οπότε κατά κάποιον τρόπο είχα προετοιμαστεί! Πάντοτε όμως είναι πολύ πιο δύσκολες οι πρόβες με έναν πολυπληθή θίασο! Κι εδώ, σε αυτό το έργο, είχαμε και τον χορό, τα ντέρμπι, τους διαγωνισμούς οπότε ουσιαστικά έπρεπε να αξιοποιήσουμε μαζί με τη χορογράφο μας τη Ναταλία Βαγενά, κάθε σπιθαμή του θεάτρου. Λύσεις φυσικά σε όλα αυτά δίνουν οι πρόβες! Κι ήταν πολλές! Τρεισήμισι μήνες ήταν αυτοί! 

Γ.Γ. Ένα άλλο κυρίαρχο στοιχείο της παράστασης και της απαιτούμενης ατμόσφαιρας της, είναι ότι γράφτηκε πρωτότυπη μουσική που συνυπάρχει με το απαραίτητο ηχητικό τοπίο,  καθώς και τραγούδια με επίσης πρωτότυπους στίχους. Να αναφέρω δε, ότι κατόπιν ώριμης σκέψης, κρατήσατε την ατμόσφαιρα της εποχής του ’30. Η Μουσική έχει επιρροές από τα μουσικά ακούσματα της εποχής εκείνης.

Μ.Α. Έχουμε κρατήσει το ύφος της εποχής σε όλα τα χορευτικά μουσικά μέρη που γράφτηκαν όπως και στα τραγούδια με λίγο ίσως πιο σύγχρονη ενορχήστρωση σε κάποιες περιπτώσεις. Παράλληλα όμως επικρατεί σχεδόν σε όλη την παράσταση, ένα εφιαλτικό ηχητικό τοπίο το οποίο κάποιες φορές είναι ανεπαίσθητο και άλλες φορές πιο επιβλητικό. 

Γ.Γ. Στην ίδια ατμόσφαιρα της εποχής του ’30, υποθέτω ότι σχεδιάστηκαν και το σκηνικό και τα κοστούμια.

Δ.Κ. Βεβαίως. Είχα την μεγάλη χαρά να συνεργάζομαι για ακόμη μια φορά με τον εξαιρετικό σκηνογράφο και ενδυματολόγο Γιώργο Λυντζέρη. Είχα εξαιρετικές ιδέες και μεταμόρφωσε με πολύ έξυπνο τρόπο τη σκηνή του Εν Αθήναις, και τη μετέτρεψε σε πίστα ενός μαγαζιού στην Αμερική του 30. Με τα λάβαρα, σημαιάκια, εξέδρα κλπ. Όσο για τα ρούχα, τα αντικείμενα και το styling, μας μεταφέρει 95 χρόνια πριν. Κάτι που μόνο εύκολο δεν είναι!

Γ.Γ. Ερωτώ και τους δυο σας. Στον πρωτότυπο αγγλικό τίτλο υπάρχει ένα ερωτηματικό.  They Shoot Horses, Don’t They?. Μεταφράζοντας.. ‘’Αυτοί πυροβολούν τα άλογα, έτσι δεν κάνουν;’’. Σε αυτό το ερώτημα αγωνιώδους απορίας ή και διαπίστωσης, θεωρώ ότι, βρίσκεται όλο το νόημα, όλο το μήνυμα του έργου. Ποια είναι, σχετικά με αυτό, η γνώμη σας. Και αν στην δραματουργική μεταφορά σας, στη μετάφραση που έγινε, το λάβατε υπόψη σας, ως διακύβευμα, καθώς οι συμμετέχοντες σε αυτόν τον τραγικό χορευτικό μαραθώνιο βρίσκονται υπό απειλή.

Μ.Α. Προσωπικά βρίσκω κάπως ατυχή την ελληνική μετάφραση «Σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν», γιατί στον αγγλικό τίτλο “They Shoot Horses, Don’t They?” εμπεριέχεται μια αφελής, σχεδόν αθώα αλλά κρίσιμη ερώτηση: κατά πόσο ο εκούσιος θάνατος μπορεί, για έναν άνθρωπο, να αποτελέσει λύτρωση από τη δυστυχία, όπως ακριβώς θεωρούμε ότι συμβαίνει με τα άλογα όταν πια είναι ανήμπορα, ακόμη και στην θεωρητικά καλύτερη τους ηλικία.

Δ.Κ. Σε αυτό το ερωτηματικό κρύβεται όλο το νόημα του έργου.  Και πρέπει για άλλη μια φορά να απαντήσει ο αναγνώστης της νουβέλας, ή ο θεατής της παράστασης. Και φυσικά κι εμείς που ανεβάσαμε αυτό το έργο σήμερα!

‘’Πρέπει να σκοτώνουμε τα «άλογα» όταν δεν μπορούν πια να τρέξουν; Όταν βγουν από την κούρσα; Όταν παροπλιστούν; Όταν πια δεν μπορούν να προσφέρουν; Όταν τραυματιστούν; Όταν πια δεν είναι ευτυχισμένα; Όταν γεράσουν; Όταν σταματήσουν να προσπαθούν, να ελπίζουν, να ονειρεύονται;’’

«ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ ΤΑ ΑΛΟΓΑ ΟΤΑΝ ΓΕΡΑΣΟΥΝ»

του

Horace McCoy

στο θέατρο Εν Αθήναις

κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 20:30

Προπώληση More.com : https://www.more.com/gr-  el/tickets/theater/skotonoun-ta-aloga-otan-gerasoun/

ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ

Γενική είσοδος: 18 ευρώ 

Μειωμένο Εισιτήριο**: 15 ευρώ (Φοιτητές / Σπουδαστές / Κάτοχοι Κάρτας Πολυτέκνων / ΑμΕΑ /Άνω των 65 ετών / Κάτοχοι Κάρτας Ανεργίας)

** Τα μειωμένα εισιτήρια διατίθενται μόνο στο ταμείο του θεάτρου μετά από επίδειξη ανάλογου δικαιολογητικού.

Μετάφραση, διασκευή: Δημήτρης Καρατζιάς – Μάνος Αντωνιάδης

Σκηνοθεσία, δραματουργική επεξεργασία: Δημήτρης Καρατζιάς 

Πρωτότυπη μουσική / Ηχητικό τοπίο / Τραγούδια – Στίχοι: Μάνος Αντωνιάδης

Σκηνικά – Κοστούμια: Γιώργος Λυντζέρης

Σχεδιασμός φωτισμών: Βαγγέλης Μούντριχας – Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου

Χορογράφος: Ναταλία Βαγενά

Φωτογραφίες promotion: Νίκος Ζαχαρόπουλος

Βοηθός Φωτογράφου: Όλγα Ανδιάρη

Φωτογραφίες παράστασης: Χριστίνα Φυλακτοπούλου

Αφίσα: Γιάννης Κεντρωτάς

Trailer : ORKI Productions

Βοηθοί Σκηνοθέτη: Λάμπρος Τζώρας, Ελένη Μαζνώκη 

Κατασκευή μάσκας: Ελένη Σουμή

Μοδίστρα: Trungel -Nagy Mònika

Εκτυπώσεις / Στάμπες: NtsPrints

Πρόγραμμα παράστασης / κείμενο: Εκδόσεις Αιγόκερως

Οργάνωση παραγωγής: Δήμητρα Γεωργοπούλου

Παραγωγή: ΤΕΑΜ VAULT ΑΜΚΕ

Παίζουν: Νίκος Ιωαννίδης, Γιώργος Σεϊταρίδης, Τριανταφυλλιά Ταμπαλιάκη, Ορνέλα Λούτη, Δήμητρα Κολλά, Νικόλας Μπράβος, Στέφανος Κακαβούλης, Χριστίνα Σαμπανίκου, Σωτήρης Μεντζέλος, Αντώνης Αντωνίου, Θάνος Κρομμύδας, Αγάπη Παπαθανασιάδου, Ευάγγελος Ανδρέας Εμμανουήλ, Όλγα Θανασιά, Αλεξάνδρα Γαϊδατζή, Παρασκευή Αλίρη και η Γιάννα Σταυράκη.

*Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΓΙΑ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ (σκληρό λεξιλόγιο, γυμνό, σκηνές βίας & σεξ)

*ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 150‘ (με 10΄ διάλειμμα)